Dondurma
Süt, krema, şeker ve aromaların birlikte dondurularak kıvamlandırıldığı soğuk bir tatlı. Külahta, kâsede ve tatlıların yanında dünyanın en sevilen sütlü tatlılarındandır.
Dondurma Nedir?
Dondurma; süt, krema, şeker ve çeşitli aromaların (vanilya, kakao, meyve gibi) karıştırılıp, dondurulurken sürekli çırpılmasıyla elde edilen soğuk ve kremsi bir tatlıdır. Çırpma sırasında karışıma giren hava ve oluşan ince buz kristalleri, dondurmaya kendine özgü yumuşak kıvamını verir.
Sütlü dondurmanın yanı sıra, Türk mutfağına özgü, salep ve sakızla yapılan uzayan-kesilerek yenen Maraş dondurması gibi bölgesel çeşitleri de vardır. Külahta, kâsede ya da tatlıların yanında servis edilir.
Dondurmanın Besin Değerleri
Sütlü vanilyalı dondurma 100 gramda yaklaşık 200 kcal enerji, bir miktar protein, süt kaynaklı kalsiyum ile belirgin şeker ve yağ içerir; değerler tarife göre büyük ölçüde değişir ve benzer profilden yaklaşık verilmiştir.
Dondurmanın Faydaları Nelerdir?
Süt ve kremadan gelen kalsiyum ve proteinle dondurma, ölçülü tüketildiğinde keyifli bir tatlı seçeneğidir. Şeker ve yağ oranı yüksek olduğundan bir tatlı olarak dengeli tüketilmesi önerilir.
Bu bilgiler geneldir; dondurma bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Dondurma Nasıl Seçilir?
Kaliteli dondurma; kremsi-pürüzsüz dokulu, içinde iri buz kristali olmayan, gerçek süt-krema temelli üründür. Yüzeyinde buz kristali oluşmuş ya da çözülüp yeniden donmuş ürünler tazeliğini kaybetmiştir.
- Doku kremsi-pürüzsüz olmalı, iri kristal olmamalı
- Yüzeyde buz tabakası oluşmamış olmalı (çözülme işareti)
- Süt-krema temelli, doğal aromalı ürünler tercih edilmeli
Dondurma Nasıl Saklanır?
Dondurma derin dondurucuda −18°C’de, ağzı kapalı kutusunda saklanır; çözülüp yeniden dondurulması iri buz kristalleri oluşturarak dokusunu bozar. Bu yüzden sabit soğukta tutulması önemlidir.
Mutfakta Dondurma Kullanımı
Dondurma tek başına külah ve kâsede; ayrıca sıcak tatlıların (sufle, tart, revani) yanında, milkshake ve dondurmalı içeceklerde kullanılır. Servisten birkaç dakika önce hafif yumuşatmak topak almayı kolaylaştırır.
Ev Yapımı Dondurma Nasıl Yapılır?
Süt, krema ve şeker (istenirse yumurta sarısıyla) bir muhallebi kıvamına getirilip soğutulur; ardından dondurma makinesinde ya da ara ara karıştırılarak dondurulur. Karıştırma, kremsi doku için önemlidir.
Dondurma Neden Kristalleşir?
Yavaş donma ya da çözülüp yeniden donma, iri buz kristalleri oluşturur; sürekli karıştırma ve sabit soğuk, kristalleri küçük tutarak dondurmayı kremsi yapar.
Dondurma Hangi Tariflerle Kullanılır?
Vanilyalı dondurma, dondurmalı sufle, milkshake ve dondurmalı meyve tabakları en bilinen kullanımlarıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Dondurma neden kremsi olur?
Donarken sürekli karıştırılması hem karışıma hava katar hem de buz kristallerini küçük tutar; bu ikisi birlikte kremsi bir doku sağlar.
Maraş dondurması neden farklı?
Maraş dondurması, keçi sütü, salep ve sakızla yapıldığından uzayan, kesilerek yenen, geç eriyen kendine özgü bir dokuya sahiptir.
Dondurma makinesi olmadan yapılır mı?
Evet; karışım dondurucuya konup ilk saatlerde ara ara çırpılırsa, makine olmadan da makul derecede kremsi bir dondurma elde edilebilir.
Çözülen dondurma yeniden dondurulur mu?
Gıda güvenliği ve doku açısından önerilmez; çözülen dondurma yeniden donduğunda hem iri kristal oluşur hem de bakteri riski artar.
Dondurma servis kıvamına nasıl gelir?
Derin dondurucudan çıkan dondurma birkaç dakika oda sıcaklığında bekletilirse hafif yumuşar ve topak almak kolaylaşır.