Freekeh
Olgunlaşmadan hasat edilip közlenerek kavrulan genç yeşil buğday. Dumanlı-fındıksı bir tada ve sıkı bir dokuya sahiptir; pilav, çorba ve salatalarda kullanılır. Gluten içerir.
Freekeh Nedir?
Freekeh (Türkçede firik/firik buğdayı), henüz tam olgunlaşmadan, taneler yeşilken hasat edilip ateşte közlenerek kavrulan ve ardından ovularak temizlenen bir buğday ürünüdür. Orta Doğu ve Doğu Akdeniz mutfaklarının geleneksel tahıllarındandır.
Közleme işlemi ona koyu yeşilimsi-kahve bir renk ve belirgin, dumanlı-fındıksı bir tat verir. Bütün tane ya da kırılmış (bulgur gibi) hâlde satılır; sıkı dokusu ve dolgun tadıyla pilav, çorba ve salatalarda sevilir.
Freekeh'in Besin Değerleri
Freekeh, bir tam tahıl ürünü olarak lif ve protein içerir; 100 gram çiğ tane yaklaşık 340 kcal enerji verir (pişince porsiyon başına değer düşer). Buğday olduğundan gluten içerir. Değerler yaklaşıktır.
Freekeh Nasıl Tüketilmeli?
Freekeh lifli bir tam tahıl olarak dengeli beslenmede pilav-garnitür ya da salata tabanı olabilir; su/et suyunda haşlanarak pişirilir. Gluten içerdiğinden çölyak ya da gluten hassasiyeti olanlar için uygun değildir.
Bu bilgiler geneldir; freekeh bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Freekeh Nasıl Seçilir?
İyi freekeh; kuru, temiz, dumanlı-hoş kokan ve içine yabancı madde-böcek karışmamış olandır. Nemlenmiş, küflü ya da kokusu bozulmuş ürünler tercih edilmez; bütün ya da kırık (ince/iri) çeşidi amaca göre seçilir.
- Kuru, temiz ve dumanlı-hoş kokmalı
- Böcek-yabancı madde olmamalı
- Amaca göre bütün/kırık seçilmeli
Freekeh Nasıl Saklanır?
Freekeh ağzı kapalı bir kavanozda, serin, kuru ve karanlık yerde saklanır; nem küflenmeye, sıcak-açık saklama ise böceklenmeye yol açabilir. Doğru saklandığında uzun süre dayanır.
Mutfakta Freekeh Kullanımı
Freekeh en çok pilav (etli/sebzeli), çorba, salata (tahıl salatası) ve dolma-garnitürde kullanılır. Bütün tane daha uzun, kırık tane daha kısa sürede pişer; dumanlı-fındıksı tadı özellikle et ve sebze yemeklerine yakışır.
Freekeh Neden Dumanlı Tatlıdır?
Genç-yeşil buğday tanelerinin ateşte közlenip kavrulması, tanelere karakteristik dumanlı-fındıksı bir aroma kazandırır; bu, freekeh'i diğer buğday ürünlerinden ayıran temel özelliktir.
Sıkça Sorulan Sorular
Freekeh ile bulgur farkı nedir?
Bulgur olgun buğdayın haşlanıp kurutulup kırılmasıyla, freekeh ise genç-yeşil buğdayın közlenmesiyle yapılır. Freekeh dumanlı ve daha dolgun tatlıdır.
Freekeh glutensiz mi?
Hayır; freekeh buğdaydan yapılır ve gluten içerir. Çölyak ya da gluten hassasiyeti olanlar tüketmemelidir.
Freekeh nasıl pişirilir?
Yıkanıp su ya da et suyunda, tane yumuşayana kadar haşlanır; bütün tane daha uzun, kırık tane daha kısa sürede pişer. Pilav gibi demlendirilerek de hazırlanır.