Ghee (Arı Yağı)
Tereyağının kaynatılıp süt katıları ve suyunun ayrılmasıyla elde edilen, saf yağ oranı yüksek, fındıksı-karamelimsi kokulu bir yağ türü. Hint mutfağının temel pişirme yağıdır, yüksek dumanlanma noktasıyla bilinir.
Ghee (Arı Yağı) Nedir?
Ghee, tereyağının yavaş ateşte kaynatılıp içindeki su buharlaştırılması ve süt katılarının (kazein, laktoz) süzülerek ayrılmasıyla elde edilen saf bir yağdır. Hindistan'da binlerce yıldır pişirme yağı ve dini ritüellerde kullanılır.
Süt katıları ayrıldığı için rengi altın sarısına döner, kokusu fındıksı-karamelimsi bir derinlik kazanır ve tereyağına göre çok daha yüksek bir dumanlanma noktasına sahip olur.
Ghee'nin Besin Değerleri
100 gram ghee yaklaşık 900 kcal enerji içerir; neredeyse tamamı yağdır ve büyük bölümü doymuş yağdır. Süt katıları ayrıldığından laktoz ve kazein oranı sade tereyağına göre çok düşüktür. Değerler yaklaşıktır.
Ghee Nasıl Tüketilmeli?
Ghee, dengeli beslenmenin bir parçası şeklinde, pişirme yağı olarak ölçülü miktarlarda kullanılır; doymuş yağ oranı yüksek olduğundan porsiyon kontrolü önerilir.
Bu bilgiler geneldir; ghee bir yağdır, tıbbi tedavi yerine geçmez. Süt katıları büyük oranda ayrılsa da eser miktarda kalabileceğinden ciddi süt alerjisi olanların dikkatli olması önerilir.
Ghee Nasıl Seçilir?
İyi bir ghee; rengi altın sarısı, kokusu fındıksı-karamelimsi ve oda sıcaklığında yarı katı-akışkan kıvamda olandır. Bulanık ya da yanık kokan ürünler tercih edilmez.
- Rengi altın sarısı, berrak olmalı
- Kokusu fındıksı-karamelimsi olmalı, yanık kokmamalı
- Oda sıcaklığında yarı katı-akışkan kıvamda olmalı
Ghee Nasıl Saklanır?
Ghee, süt katıları ve suyu ayrıldığı için oda sıcaklığında kapalı bir kapta aylarca saklanabilir; daha uzun ömür için buzdolabında da saklanabilir.
Mutfakta Ghee Kullanımı
Ghee en çok Hint mutfağının kavurma, kızartma ve pilav tariflerinde, ayrıca yüksek ısı gerektiren sote ve közleme işlemlerinde kullanılır; yanmadan yüksek ısıya dayanması onu bu işlemler için elverişli kılar.
Ghee ile Sadeyağ Aynı mı?
Çok benzerler; ikisi de tereyağının süt katılarından arındırılmış hâlidir. Ghee genellikle daha uzun kaynatılıp daha koyu-karamelimsi bir tat kazanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Ghee laktozsuz mudur?
Süt katıları büyük oranda süzüldüğü için laktoz miktarı çok düşüktür, ancak eser miktar kalabileceğinden ağır laktoz intoleransı olanların dikkatli tüketmesi önerilir.
Ghee evde yapılabilir mi?
Evet; tereyağı düşük ateşte yavaşça eritilip köpüğü alınır, süt katıları dibe çökene kadar kaynatılır, ardından berrak yağ süzülerek ayrılır.
Ghee Türkiye'de bulunur mu?
Gittikçe yaygınlaşıyor; gurme market ve Hint/Asya ürünleri satan yerlerde bulunabilir, evde de kolayca hazırlanabilir.