Kolot Peyniri
Doğu Karadeniz’in, yağı alınmış sütten yapılan, ısıyla uzayıp eriyen bir peyniri. Mısır unuyla “mıhlama/kuymak” yapımının temel peynirlerindendir.
Kolot Peyniri Nedir?
Kolot peyniri, Doğu Karadeniz yöresine özgü, çoğunlukla yağı büyük ölçüde alınmış (yayık altı) sütten yapılan bir peynirdir. Az yağlı ve sıkı yapısına karşın ısıtıldığında uzayıp eriyen kendine özgü bir dokuya sahiptir.
Bu erime özelliği onu yörenin ünlü mıhlama (kuymak) yemeğinin temel peyniri yapar. Tadı sade, hafif ekşimsi-sütümsüdür; taze de yenir, ama asıl değeri sıcak yemekteki uzamasıdır.
Kolot Peynirinin Besin Değerleri
Kolot peyniri, yağı alınmış sütten yapıldığından 100 gramda yaklaşık 250 kcal enerji ile yüksek protein ve birçok tam yağlı peynirden daha az yağ içerir; kalsiyum bakımından zengindir. Değerler benzer profilden yaklaşık verilmiştir.
Kolot Peynirinin Faydaları Nelerdir?
Yüksek protein ve kalsiyum içeriği ile görece düşük yağıyla kolot peyniri, dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilebilir; yine de tuz nedeniyle ölçülü tüketilmesi önerilir.
Bu bilgiler geneldir; kolot peyniri bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Kolot Peyniri Nasıl Seçilir?
İyi kolot peyniri; beyaz-krem renkli, sıkı ama esneyebilen, taze-sütümsü kokan üründür. Sararmış, ekşi kokan ya da kupkuru örnekler tercih edilmez.
- Renk beyaz-krem, doku sıkı-esnek olmalı
- Koku taze-sütümsü olmalı
- Ekşi ve kupkuru örnek alınmamalı
Kolot Peyniri Nasıl Saklanır?
Kolot peyniri buzdolabında, kurumaması için sarılı ya da kapalı kapta saklanır. Yörede uzun saklama için tuzlanıp bekletilen çeşitleri de vardır; taze tüketimde makul sürede bitirilmelidir.
Mutfakta Kolot Peyniri Kullanımı
Kolot peyniri en çok mıhlama (kuymak) yapımında; ayrıca tost, pizza-benzeri sıcak tabaklar ve peynirli hamur işlerinde kullanılır. Sıcak tereyağı ve mısır unuyla eritildiğinde tel tel uzayan bir karışım verir.
Mıhlama (Kuymak) Nasıl Yapılır?
Eriyen tereyağına bir miktar mısır unu kavrulur, üzerine kolot peyniri eklenip karıştırılır; peynir eriyip uzayana dek pişirilir. Yörenin en sevilen kahvaltılık-ara sıcaklarından biridir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kolot peyniri neden erir?
Yapısı, ısı karşısında uzayıp eriyecek biçimde işlendiğinden mıhlamada tel tel akıcı bir karışım verir; bu özellik onu diğer bazı beyaz peynirlerden ayırır.
Kolot peyniri yağsız mı?
Çoğunlukla yağı alınmış sütten yapılır, bu yüzden birçok tam yağlı peynirden daha az yağlıdır; yine de bir peynir olarak ölçülü tüketilir.
Kolot peyniri taze yenir mi?
Evet; taze olarak da yenir, ancak yörede asıl ünü sıcak mıhlama yemeğindeki erime ve uzama özelliğinden gelir.