Kurut
Yoğurt ya da ayranın tuzlanıp şekil verilerek kurutulmasıyla yapılan sert, dayanıklı bir süt ürünü. Suda ezilip çorba ve yemeklere ekşi-tuzlu tat verir.
Kurut Nedir?
Kurut, süzülmüş yoğurt ya da ayranın tuzlanıp küçük topaklar hâlinde şekillendirilerek güneşte kurutulmasıyla yapılan sert ve dayanıklı bir süt ürünüdür. Orta Asya ve Anadolu’nun kurak-göçebe mutfağının klasik saklama yöntemidir.
Kurutulduğu için soğutma olmadan uzun süre dayanır. Yoğun ekşi-tuzlu bir tada sahiptir; kullanılmadan önce suda ezilip yumuşatılarak çorba, yemek ve sos yapımında değerlendirilir.
Kurutun Besin Değerleri
Kurut, konsantre kurutulmuş bir süt ürünü olduğundan 100 gramda yaklaşık 350 kcal enerji ile yüksek protein, kalsiyum ve sodyum içerir. Suda seyreltilerek kullanıldığından porsiyondaki payı azdır; değerler yaklaşık verilmiştir.
Kurut Nasıl Tüketilmeli?
Tuz oranı yüksek olduğundan kurut az miktarda, tat verici olarak kullanılır; porsiyona ve tuza dikkat edilmesi önerilir.
Bu bilgiler geneldir; kurut bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Kurut Nasıl Seçilir?
İyi bir kurut, sert, iyi kurutulmuş, temiz beyaz-krem renkli ve küf içermeyen üründür. Nemlenmiş, yumuşamış ya da küflenmiş örnekler tercih edilmez.
- Sert ve iyi kurutulmuş olmalı
- Renk temiz beyaz-krem olmalı
- Küf ve nem bayatlık işaretidir
Kurut Nasıl Saklanır?
Kurut, ağzı kapalı bir kapta kuru ve serin yerde aylarca saklanır. İyi kurutulmuş kurut nemden korunduğu sürece uzun süre dayanır; nemlenirse çabuk bozulur.
Mutfakta Kurut Kullanımı
Kurut kullanılmadan önce ılık suda bekletilip ezilerek yumuşatılır; elde edilen ekşi-tuzlu sıvı çorba, hamur yemekleri ve etli yemeklere katılır. Bazı yörelerde atıştırmalık olarak da tüketilir.
Kurut Nasıl Suda Açılır?
Sert kurut ılık suda bir süre bekletilip elle ya da blenderla ezilerek pürüzsüz bir sıvı hâline getirilir; bu sıvı yemeğe eklenerek ekşi-tuzlu tat verilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kurut ile kesmik aynı mı?
İkisi de süt kökenlidir ama farklıdır; kesmik taze bir kesik-lor iken kurut, tuzlanıp kurutularak dayanıklı hâle getirilmiş yoğurt ürünüdür.
Kurut neden çok tuzlu?
Tuz hem tat verir hem de kurutma sırasında bozulmayı önler; bu yüzden kurut geleneksel olarak tuzlu yapılır ve suda seyreltilerek kullanılır.
Kurut nasıl yenir?
Çoğunlukla suda ezilip yemeklere katılarak; bazı yörelerde ise sert topak hâliyle doğrudan atıştırmalık olarak tüketilir.