Mate

Mate Nedir?

Mate, Güney Amerika’ya özgü bir çobanpüskülü türünün (Ilex paraguariensis) kurutulup öğütülmüş yapraklarından demlenen, kafeinli geleneksel bir içecektir. Arjantin, Paraguay, Uruguay ve Brezilya’da günlük yaşamın parçasıdır.

Geleneksel olarak oyulmuş bir sukabağı (“mate” kabı) içinde, “bombilla” denen metal bir pipetle içilir; sıcak su tekrar tekrar eklenerek paylaşılır. Topraksı, otsu ve hafif acımsı bir tada sahiptir.

Matenin Besin Değerleri

Mate demlenerek içilen bir yaprak olduğundan (yaprağın kendisi yenmez), demlemesi neredeyse kalorisizdir ve önemli bir besin katkısı yoktur. İçeceğe asıl karakterini veren kafein ve bitkisel bileşiklerdir; bu nedenle burada sayısal tablo verilmemiştir.

Matenin Faydaları Nelerdir?

Mate, kafein ve antioksidan bileşikleri (polifenoller) içeren, çay ve kahveye benzer şekilde canlandırıcı bir içecektir. Kafein içerdiğinden, özellikle hamilelikte ve kafeine duyarlı kişilerde ölçülü tüketilmesi ve çok sıcak içilmemesi genel bir öneridir.

Bu bilgiler geneldir; mate bir içecektir, tıbbi tedavi yerine geçmez.

Mate Nasıl Seçilir?

Kaliteli mate (yerba mate); canlı yeşil-kahve renkli, kuru, taze otsu kokulu ve az tozlu olan üründür. Rengi solmuş, küflü ya da aşırı tozlaşmış ürünler tazeliğini yitirmiştir.

• Renk canlı yeşil-kahve olmalı, solmamış olmalı
• Kokusu taze-otsu olmalı, küflü olmamalı
• Kuru ve az tozlu olmalı

Mate Nasıl Saklanır?

Mate, ağzı kapalı bir kavanozda serin, kuru ve karanlık bir yerde saklanır; ışık ve nem aromasını azaltır. İyi saklandığında yaprak uzun süre tazeliğini korur.

Mutfakta / İçecekte Mate Kullanımı

Mate en çok geleneksel yerba mate olarak; ayrıca soğuk demleme (tereré), süt ve baharatla ya da limon-naneyle aromalandırılarak içilir. Yaprak demlemede kullanılır, doğrudan yenmez.

Geleneksel Mate Nasıl Hazırlanır?

Mate kabı yaprakla doldurulur, hafif eğilir; önce az ılık su, sonra sıcak (kaynamamış) su eklenir ve bombilla ile içilir. Su tekrar tekrar eklenerek aynı yaprak birkaç kez demlenir.

Su Neden Kaynatılmaz?

Kaynar su matenin yapraklarını yakıp içeceği acılaştırır; bu yüzden geleneksel olarak kaynama noktasının altındaki sıcak su kullanılır, böylece tat daha yumuşak olur.

Mate Hangi İçeceklerle Kullanılır?

Geleneksel sıcak mate, soğuk tereré, sütlü mate ve limon-naneli mate en bilinen kullanımlarıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Mate çay mı kahve mi?

İkisi de değildir; mate kendine özgü bir bitkinin yapraklarından yapılır. Ancak kafein içermesi ve demlenmesi yönüyle çaya benzer.

Mate kafeinli mi?

Evet; mate doğal kafein içerir ve çay-kahve gibi canlandırıcı etkisi vardır. Bu yüzden kafeine duyarlı kişilerin ölçülü tüketmesi önerilir.

Mate acı mı?

Topraksı-otsu ve hafif acımsı bir tadı vardır; doğru sıcaklıkta su ve iyi kalite yaprak bu acılığı yumuşatır. Alışıldığında hoş bulunan bir tattır.

Aynı yaprak kaç kez demlenir?

Geleneksel mate kabında aynı yaprağa birçok kez sıcak su eklenerek defalarca içilir; tadı zayıfladıkça yaprak yenilenir.

Tereré nedir?

Tereré, matenin soğuk su (bazen meyve suyu) ile hazırlanan serinletici versiyonudur; özellikle sıcak bölgelerde tercih edilir.