Sorgum

Sorgum Nedir?

Sorgum (Sorghum bicolor), Afrika kökenli, dünyanın buğday, pirinç, mısır ve arpadan sonra beşinci en çok üretilen tahılıdır. Sıcak ve kurak iklimlere olağanüstü uyum sağlayan bir bitki olduğundan Afrika, Hindistan ve Amerika'nın kurak bölgelerinde temel besin kaynağı olarak yetiştirilir.

Taneleri küçük, yuvarlak ve genelde beyazdan koyu kahverengiye kadar değişen tonlardadır; hem insan gıdası hem hayvan yemi hem de şeker ve şurup üretiminde ("tatlı sorgum") kullanılır.

Sorgumun Besin Değerleri

Sorgum, 100 gram çiğ tanesinde yaklaşık 329 kcal enerji, 10,6 g protein ve 6,7 g lif içeren dengeli bir tahıldır. Doğası gereği glütensizdir ve manganez, magnezyum ile B grubu vitaminler açısından zengindir.

Sorgumun Faydaları Nelerdir?

Lif ve mineral içeriğiyle sorgum, dengeli beslenmenin parçası olarak öne çıkan glütensiz tahıllardandır; içerdiği antioksidan bileşikler (özellikle koyu renkli çeşitlerde) üzerine araştırmalar sürmektedir.

Bu bilgiler geneldir; sorgum bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.

Sorgum Nasıl Seçilir?

Sorgum genelde tane veya un hâlinde bulunur; homojen renkte, kırıksız ve nem izinden uzak ürün tercih edilmelidir.

• Tane hâlinde küf kokusu veya böcek izi taşımamalı.
• Un hâlinde ambalaj sıkı kapalı ve nem almamış olmalı.
• Patlatılmış (puffed) sorgum alınacaksa taze paketlenmiş ürün tercih edilmeli.

Sorgum Nasıl Saklanır?

Kuru sorgum tanesi, kapalı bir kapta serin ve karanlık bir yerde 1 yıla kadar tazeliğini korur. Un hâli yağ içeriği nedeniyle daha kısa sürede (birkaç ay içinde) tüketilmelidir.

Mutfakta Sorgum Kullanımı

Sorgum en çok un hâline getirilip glütensiz ekmek ve gözlemelerde kullanılır; tane hâlinde haşlanıp pilav gibi ya da mısır gibi patlatılıp gevrek olarak da tüketilir.

Sorgum Tanesi Nasıl Pişirilir?

Yıkanan sorgum, üç katı su ile kısık ateşte kapağı kapalı yaklaşık 45–60 dakika, taneler yumuşayana kadar haşlanır; pilav ya da salata bileşeni olarak kullanılabilir.

Sorgum Nasıl Patlatılır?

Kuru bir tavada ya da patlatma makinesinde orta-yüksek ateşte ısıtılan sorgum taneleri, mısır gibi patlayarak küçük, gevrek bir atıştırmalık hâline gelir.

Sorgum Hangi Tariflerle Kullanılır?

Sorgum pilavı, glütensiz sorgum ekmeği, patlatılmış sorgum atıştırmalığı ve sorgum salatası en sık hazırlanan tariflerdendir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sorgum glutensiz mi?

Evet, sorgum doğası gereği gluten içermez ve çölyak hastaları için güvenli kabul edilen tahıllardan biridir.

Sorgum ile darı aynı şey mi?

Hayır, ikisi de kuraklığa dayanıklı Afrika/Asya kökenli tahıllar olsa da farklı türlerdir; sorgum Sorghum bicolor, darı ise genelde Panicum cinsine ait ayrı bir bitkidir.

Sorgum neye iyi gelir?

Lif, manganez ve B grubu vitaminler açısından zengindir; dengeli beslenmenin parçası olarak öne çıkan glütensiz tahıllardandır. Bir besindir; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.

Sorgum şurubu nedir?

"Tatlı sorgum" adı verilen özel çeşitlerin sapından çıkarılan şıranın kaynatılmasıyla elde edilen, pekmeze benzer koyu ve tatlı bir şuruptur; özellikle Amerika'nın güneyinde geleneksel bir tatlandırıcıdır.

Sorgum nerede yetişir?

Başta Afrika ve Hindistan olmak üzere dünyanın sıcak ve kurak bölgelerinde yaygın olarak yetiştirilir; Türkiye'de sınırlı miktarda genelde hayvan yemi amaçlı üretilir.