Teriyaki Sosu
Soya sosu tabanına şeker/mirin ve baharat eklenerek yapılan, tatlımsı ve parlak bir Japon sosu. Et-tavuk ve sebzeye tatlı-tuzlu bir cila verir; sodyum ve şekeri belirgindir.
Teriyaki Sosu Nedir?
Teriyaki sosu, Japon mutfağından gelen, soya sosu tabanına şeker (ya da mirin/sake) ve bazen zencefil-sarımsak eklenerek yapılan tatlımsı, koyu ve parlak bir sostur. Adı, ete verdiği parlak cila ve ızgara pişirme yöntemiyle ilişkilidir.
Tatlı ve tuzlu tadın dengelendiği, hafif kıvamlı bir sostur; pişerken şekeri karamelize olarak ete parlak, yapışkan bir kaplama verir. Soya sosu tabanlı olduğundan sodyumu belirgin, şekeri de eklendiği için orta düzeydedir.
Teriyaki Sosunun Besin Değerleri
Teriyaki sosu 100 mililitrede yaklaşık 89 kcal ile soya sosundan biraz daha kalorilidir; eklenen şeker nedeniyle karbonhidrat, soya tabanı nedeniyle de sodyum içeriği belirgindir. Değerler markaya göre değişir; yaklaşıktır.
Teriyaki Sosu Nasıl Kullanılmalı?
Teriyaki sosu tuzlu ve tatlı olduğundan az miktarda, yemeğe ayrıca tuz-şeker eklenmeden kullanılır. Soya tabanlı olduğundan soya alerjisi ve gluten hassasiyeti olanların içeriğe dikkat etmesi önerilir.
Bu bilgiler geneldir; teriyaki sosu bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Teriyaki Sosu Nasıl Seçilir?
İyi teriyaki sosu; içeriği sade, doğal soya sosu tabanlı ve tazelik tarihi uygun olandır. Aşırı katkılı, yapay tatlı ya da içeriği belirsiz ürünler tercih edilmez; sodyum ve gluten etiketten kontrol edilir.
- İçerik sade, soya tabanı doğal olmalı
- Tazelik tarihi uygun olmalı
- Sodyum-gluten etikette kontrol edilmeli
Teriyaki Sosu Nasıl Saklanır?
Açılmamış teriyaki sosu serin, karanlık yerde saklanır; açıldıktan sonra buzdolabında, ağzı kapalı tutulur. Şeker içerdiğinden soya sosuna göre biraz daha çabuk tat değiştirebilir; tarihine dikkat edilir.
Mutfakta Teriyaki Sosu Kullanımı
Teriyaki sosu en çok tavuk-et ve somon ızgarası, wok soteleri, noodle ve sebze yemeklerinde kullanılır. Marinasyonda ya da pişirmenin sonunda sürülerek parlak, tatlı-tuzlu bir cila oluşturur; şekeri yanmaması için genellikle sona doğru katılır.
Teriyaki ile Soya Sosu Farkı Nedir?
Teriyaki, soya sosu tabanına şeker/mirin eklenmiş tatlımsı bir sostur; soya sosu ise sade, tuzlu bir çeşnidir. Teriyaki daha kıvamlı ve tatlı, soya sosu daha ince ve tuzludur.
Sıkça Sorulan Sorular
Teriyaki sosu evde yapılır mı?
Evet; soya sosu, şeker (ya da bal/mirin) ve isteğe göre zencefil-sarımsak kısık ateşte kıvam alana kadar pişirilerek yapılabilir. Kıvam ve tatlılık tercihe göre ayarlanır.
Teriyaki sosu gluten içerir mi?
Soya sosu tabanlı olduğundan çoğu klasik teriyaki buğday kaynaklı gluten içerir; glutensiz çeşitleri de vardır. Hassasiyeti olanlar etiketi kontrol etmelidir.
Teriyaki neden parlak bir kaplama yapar?
İçindeki şeker pişerken karamelize olup kıvamı koyulaşır ve ete parlak, yapışkan bir cila verir; bu, teriyaki pişirmenin belirgin özelliğidir.
Teriyaki sosu çok mu tuzlu?
Soya tabanlı olduğundan sodyumu belirgindir; şeker tuzluluğu biraz dengeler ama yine de ölçülü kullanılmalıdır. Az sodyumlu çeşitleri tercih edilebilir.