Tritikale

Tritikale Nedir?

Tritikale (Triticosecale), buğday ile çavdarın melezlenmesiyle geliştirilmiş bir tahıldır. Adı iki bitkinin Latince adlarının (Triticum ve Secale) birleşiminden gelir ve 19. yüzyıldan itibaren ıslah edilerek yaygınlaştırılmıştır.

Amaç, buğdayın verim ve tane kalitesini çavdarın zorlu koşullara dayanıklılığıyla birleştirmektir. Taneleri buğdaya benzer, tadı hafif çavdarımsıdır; hem yem hem de gıda olarak un, tane ve lapa şeklinde kullanılır.

Tritikalenin Besin Değerleri

Tritikale, tahıl taneleri gibi 100 gramda yaklaşık 336 kcal enerji ile ağırlıklı karbonhidrat, iyi düzeyde protein ve lif içerir. Buğday ve çavdar kökenli olduğundan gluten içerir. Değerler benzer profilden yaklaşık verilmiştir.

Tritikalenin Faydaları Nelerdir?

Karbonhidrat, protein ve lif içeriğiyle tritikale, dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilebilir; ancak gluten içerdiğinden çölyak ve gluten hassasiyeti olanlar için uygun değildir.

Bu bilgiler geneldir; tritikale bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.

Tritikale Nasıl Seçilir?

İyi tritikale; taneleri (ya da unu) kuru, temiz ve bayat kokmayan üründür. Nemlenmiş, böceklenmiş ya da acımsı kokan ürünler tercih edilmez.

• Tane/un kuru ve temiz olmalı
• Böceklenme ve nem olmamalı
• Acımsı-bayat koku istenmez

Tritikale Nasıl Saklanır?

Tritikale tanesi ya da unu ağzı kapalı bir kapta, serin, kuru ve karanlık bir yerde saklanır. Tam tahıl unları yağ içerdiğinden zamanla acıyabildiğinden, uzun saklamada buzdolabı ya da dondurucu tercih edilebilir.

Mutfakta Tritikale Kullanımı

Tritikale unu ekmek, kraker ve unlu mamullerde; tanesi ise haşlanıp pilav, lapa ve salatalarda kullanılır. Gluten yapısı saf buğdaya göre daha zayıf olduğundan, ekmekte çoğunlukla buğday unuyla harmanlanır.

Tritikale Unu Tek Başına Ekmek Olur mu?

Gluten yapısı zayıf olduğundan tek başına daha yoğun bir ekmek verir; daha hafif ve kabarık bir sonuç için genellikle buğday unuyla karıştırılarak kullanılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Tritikale genetiği değiştirilmiş bir ürün mü?

Hayır; tritikale, iki bitkinin klasik melezleme (çaprazlama) yöntemiyle elde edilmiştir, laboratuvarda gen aktarımıyla değil. Uzun süredir yetiştirilen bir kültür tahılıdır.

Tritikale glutensiz mi?

Hayır; buğday ve çavdar kökenli olduğundan gluten içerir ve çölyak hastaları için uygun değildir.

Tritikalenin tadı nasıldır?

Buğdayı andıran, hafif çavdarımsı ve fındıksı bir tada sahiptir; ekmek ve lapada dengeli bir tahıl tadı verir.