Mutfak Sırrı · Kaç Dakikada / Kaç Derecede Pişer?

Basınçlı Konservede Rakıma Göre Kaç Psi Uygulanır?

Ece ÖrgeKıdemli Yamak
07 Eylül 2026 Son güncelleme: 07 Eylül 2026 0 okunma 0 yorum

Basınçlı konservede uygulanacak basınç rakıma göre değişir ve tek bir değer bütün ülkeye yetmez. Ağırlıklı manometre kullanılıyorsa deniz seviyesi ile 305 metre arasında 10 psi, 305 metrenin üstünde 15 psi uygulanır. Kadranlı manometre daha ince kademelidir ve 610, 1.219 ile 1.829 metrede bir basamak yükselir. Süre değişmez, değişen basınçtır.

Rakım yükseldikçe hava basıncı düşer ve suyun kaynama noktası onunla birlikte iner. Basınçlı tencerenin içindeki sıcaklık da doğrudan basınca bağlı olduğu için, aynı manometre değeri farklı rakımlarda farklı bir sıcaklık üretir. Deniz seviyesinde hedefi tutturan bir ayar, yüksek bir kentte aynı kavanozun merkezini birkaç derece daha serin bırakır. Konservede bu birkaç derece, işlemin tamamlanıp tamamlanmadığı demektir. Bu yüzden rakım bir ayrıntı değil, tablonun kendisidir. Aynı tarif, aynı kavanoz ve aynı dakika farklı bir rakımda farklı bir sonuç verir.

Ağırlıklı manometrede kademe ikidir ve arası yoktur. Deniz seviyesinden 305 metreye kadar 10 psi, 305 metrenin üstünde ise 15 psi uygulanır. Ağırlık belirlenen basınca ulaşıldığında düzenli aralıklarla sallanır ve fazla basıncı kendisi kaçırır; kullanıcının işi ocağı o sallanma düzenli kalacak biçimde ayarlamaktır. Ara değer seçmek mümkün değildir, çünkü ağırlığın kendisi sabittir. Bu da uygulamayı kolaylaştırır: rakım eşiği aşılmışsa ağır olan takılır.

Kadranlı manometre basıncı ibreyle gösterdiği için daha ince kademelere izin verir. Deniz seviyesinden 610 metreye kadar 11 psi, 610 ile 1.219 metre arasında 12 psi, 1.219 ile 1.829 metre arasında 13 psi, 1.829 ile 2.438 metre arasında 14 psi uygulanır. Burada ocak ibreye bakılarak sürekli ayarlanır ve basınç düşerse süre yeniden baştan başlar. İbre yanlış gösteriyorsa bütün tablo geçersiz kalır; bu yüzden kadranlı manometre her sezon denetlenir. Ocak açılıp kapandıkça ibre oynar; bu yüzden kadranlı düzenek başında durulmasını ister.

Türkiye'de bu tablo atlanamaz, çünkü ülke üç ayrı banda birden yayılır. İstanbul ve İzmir birinci banda düşer ve ağırlıklı manometrede 10 psi yeterlidir. Ankara 938 metrededir ve ikinci banda geçer; Konya bin metrenin üstündedir. Erzurum ise 1.829 metrelik sınırın üstünde kalır ve kadranlı manometrede en üst basamağa girer. Aynı tarif, aynı kavanoz ve aynı süre bu üç kentte üç ayrı basınç ister. Rakım bilinmiyorsa il ve ilçe için yayımlanmış resmî değere bakılır.

Rakımın değiştirdiği şey basınçtır, süre değil. Kavanoz tablosunda yazan dakika her rakımda aynı kalır; yükselen yerde tencere daha yüksek bir basınçta tutulur ve böylece merkez sıcaklığı korunur. Bu, kaynar su banyosunun kuralıyla karıştırılmamalıdır: orada basınç yoktur ve rakım telafisi süreye eklenerek yapılır. İki yöntemin iki ayrı düzeltmesi vardır ve biri ötekinin yerine geçmez. Kaynar su banyosunun dakikası basınçlı tencereye, basınçlı tencerenin psi değeri kaynar suya taşınmaz. Tablodan okunan değer mutfağa asılır ve her koşumda ona bakılır.

Yorumlar

Yorumlar (0)

Bu püf noktasına henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yaz.

Görüş Bildir