Bir adet orta boy pişi (yaklaşık 40 gram, derin yağda kızartılmış) ortalama 120-150 kalori taşır. Bu sayının bu kadar yüksek olmasının nedeni, hamurun kızgın yağda pişerken önemli miktarda yağ emmesidir; kızartma öncesi çiğ hamurun kendisi bu kaloriyi taşımaz.
Aynı hamur fırında pişirildiğinde, yani poğaça gibi kuru ısıyla hazırlandığında, aynı büyüklükteki bir parça 90-100 kaloriye kadar düşer. Aradaki fark neredeyse tamamen kızartma sırasında emilen yağdan kaynaklanır.
Pişi neden bu kadar fazla yağ emer?
Maya ile kabartılan pişi hamuru, kızgın yağa daldığında içindeki gözenekler hızla genişler; bu gözenekler suyun buharlaşmasıyla boşalır ve boşalan yeri kızgın yağ doldurur.
Hamur ne kadar ince açılırsa yüzey alanı o kadar artar ve emilen yağ miktarı da buna bağlı olarak yükselir; kalın açılan pişi nispeten daha az yağ emerken, dışı daha az çıtır kalır.
Hamura eklenen yumurta veya süt miktarı da emilen yağı bir miktar etkiler; daha zengin bir hamur, suyu daha az buharlaştırdığı için biraz daha az yağ emme eğilimindedir.
Yağın sıcaklığı kaloriyi etkiler mi?
Yeterince ısınmamış yağda kızartılan pişi, dışı sertleşmeden içi pişmeye çalıştığı için daha uzun süre yağda kalır ve normalden daha fazla yağ emer; bu durumda bir adet pişi 170-180 kaloriye kadar çıkabilir.
Yağ yeterince sıcaksa (yaklaşık 170-180 °C) hamurun dışı hızla sertleşir ve bu sertleşen kabuk yağın içeri girmesini büyük ölçüde engeller; bu da kaloriyi daha düşük bir aralıkta tutar. Bu yüzden kızartma sırasında yağ sıcaklığını termometreyle kontrol etmek yalnızca lezzeti değil kaloriyi de etkiler.
Pişinin besin değeri nasıldır?
Bir adet pişinin kalorisinin büyük kısmı karbonhidrat ve yağdan gelir; protein oranı hamurun yapısı gereği oldukça düşüktür.
Mayalı hamur olduğu için lif içeriği de sınırlıdır; bu yüzden pişi, aynı kaloriyi taşıyan bir kase bakliyata veya sebzeye göre çok daha az doyurucudur.
İçine peynir veya bal eklemek kaloriyi nasıl değiştirir?
İçine bir tatlı kaşığı peynir konan pişi, sade hâline göre 20-25 kalori daha fazladır; peynirin yağ oranı bu artışın asıl kaynağıdır.
Bal ile tüketilen pişide ise artış bir yemek kaşığı bal başına 60-65 kaloriye kadar çıkabilir; bal, peynire göre kaloriyi çok daha belirgin şekilde yükseltir.
Pişi ile lokma arasında kalori farkı var mıdır?
Lokma, pişiyle benzer şekilde mayalı hamurdan yapılıp derin yağda kızartılır; ancak daha küçük parçalar hâlinde kızartıldığı ve pişirme sonrası şerbete batırıldığı için bir adet lokma genellikle 60-70 kalori taşır.
Şerbetin eklediği şeker, lokmanın kalorisinin belirgin bir kısmını oluşturur; şerbetsiz bırakılan aynı büyüklükteki bir parça 35-40 kaloriye kadar iner.
Kısa özet
Bir adet pişi 120-150 kalori civarındadır; fırında pişirilen versiyonu bu sayıyı belirgin şekilde düşürür. Yağın sıcaklığı ve içine eklenen malzeme, kaloriyi değiştiren asıl etkenlerdir.
Lokma gibi benzer mayalı hamur işleriyle karşılaştırıldığında pişi, tek başına daha büyük bir parça olduğu için genellikle daha yüksek kaloriyle sonuçlanır.
Okuyucunun Dikkatine
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili bir karar vermeden önce hekiminize danışın.
Yorumlar (10)
Bence bu rakamlar gerçekçi değil, dışarıda yediğim büyük boy pişiler çok daha ağır ve yağlı geliyor; 60 gramlık bir tanesini tarttığımda bile 200 kaloriden aşağı gelmiyor gibi hissediyorum.
150 kalori bana biraz iyimser geldi, benimkiler her zaman dışı daha uzun süre kızardığı için daha fazla yağ çekiyor gibi hissediyorum, tarttığımda 40 gramlık bir pişi kolayca 170-180 kaloriye çıkıyor.
Haklısınız, yağın sıcaklığı düşükse süre uzuyor ve emilen yağ da artıyor. Yağı 170-180 °C civarında tutmak bu farkı büyük ölçüde kapatır.
Bence bu rakamlar gerçekçi değil, dışarıda yediğim büyük boy pişiler çok daha ağır ve yağlı geliyor; 60 gramlık bir tanesini tarttığımda bile 200 kaloriden aşağı gelmiyor gibi hissediyorum.
150 kalori bana biraz iyimser geldi, benimkiler her zaman dışı daha uzun süre kızardığı için daha fazla yağ çekiyor gibi hissediyorum, tarttığımda 40 gramlık bir pişi kolayca 170-180 kaloriye çıkıyor.
Haklısınız, yağın sıcaklığı düşükse süre uzuyor ve emilen yağ da artıyor. Yağı 170-180 °C civarında tutmak bu farkı büyük ölçüde kapatır.
Bence bu rakamlar gerçekçi değil, dışarıda yediğim büyük boy pişiler çok daha ağır ve yağlı geliyor; 60 gramlık bir tanesini tarttığımda bile 200 kaloriden aşağı gelmiyor gibi hissediyorum.
150 kalori bana biraz iyimser geldi, benimkiler her zaman dışı daha uzun süre kızardığı için daha fazla yağ çekiyor gibi hissediyorum, tarttığımda 40 gramlık bir pişi kolayca 170-180 kaloriye çıkıyor.
Haklısınız, yağın sıcaklığı düşükse süre uzuyor ve emilen yağ da artıyor. Yağı 170-180 °C civarında tutmak bu farkı büyük ölçüde kapatır.
Bence bu rakamlar gerçekçi değil, dışarıda yediğim büyük boy pişiler çok daha ağır ve yağlı geliyor; 60 gramlık bir tanesini tarttığımda bile 200 kaloriden aşağı gelmiyor gibi hissediyorum.
150 kalori bana biraz iyimser geldi, benimkiler her zaman dışı daha uzun süre kızardığı için daha fazla yağ çekiyor gibi hissediyorum, tarttığımda 40 gramlık bir pişi kolayca 170-180 kaloriye çıkıyor.
Haklısınız, yağın sıcaklığı düşükse süre uzuyor ve emilen yağ da artıyor. Yağı 170-180 °C civarında tutmak bu farkı büyük ölçüde kapatır.
Bence bu rakamlar gerçekçi değil, dışarıda yediğim büyük boy pişiler çok daha ağır ve yağlı geliyor; 60 gramlık bir tanesini tarttığımda bile 200 kaloriden aşağı gelmiyor gibi hissediyorum.
150 kalori bana biraz iyimser geldi, benimkiler her zaman dışı daha uzun süre kızardığı için daha fazla yağ çekiyor gibi hissediyorum, tarttığımda 40 gramlık bir pişi kolayca 170-180 kaloriye çıkıyor.
Haklısınız, yağın sıcaklığı düşükse süre uzuyor ve emilen yağ da artıyor. Yağı 170-180 °C civarında tutmak bu farkı büyük ölçüde kapatır.