Blender Haznesine Sıcak Sıvı Neden Ağzına Kadar Doldurulmaz?

Kapalı bir hazneye konan sıcak sıvı buhar üretmeye devam eder. Bıçak dönmeye başladığında sıvı duvarlara savrulur, sıkışan buhar hızla genleşir ve kapağı yukarı iter. Sonuç yalnız dağılan bir çorba değildir; yüze ve ele gelen kaynar sıvıdır. Bu yüzden hazne yarıya kadar doldurulur ve kapağın ortasındaki tıpa çıkarılıp yerine katlanmış bir bez örtülür.

Sıcak bir sıvı kaptan alındıktan sonra da buhar üretmeyi sürdürür. Açık bir tencerede bu buhar serbestçe yükselir ve kimse fark etmez. Blender haznesi ise kapaklı ve dar ağızlı bir kaptır; içeri konan sıcak çorbanın ürettiği buhar hazneyi doldurur ve çıkacak yer bulamaz. Buhar aynı maddenin çok daha büyük hacim kaplayan hâlidir, bu yüzden kapalı hacimde hızla basınç yapar. Henüz bıçak dönmeden, yalnızca kapak kapatılmasıyla hazne içinde bir basınç birikmeye başlar.

Bıçak dönmeye başladığında iş hızlanır. Dönen bıçak sıvıyı duvarlara savurur, yüzey alanını birdenbire büyütür ve buharlaşmayı katlar. Aynı anda sıvı yukarı doğru bir girdapla tırmanır. Kapağın altında biriken buhar bu tırmanan sıvıyla birlikte kapağa yüklenir ve kapak, üstünde elle bastırılıyor olsa bile yerinden kalkabilir. Çıkan şey ılık bir sıçrama değil, kaynama sıcaklığına yakın bir sıvıdır; yüze ve ele geldiğinde ciddi yanık bırakır. Olay bir iki saniye içinde olup biter.

Önlemlerin birincisi hacimdir. Hazne sıcak sıvıyla en çok yarısına kadar doldurulur; üstte kalan boşluk hem tırmanan sıvıya hem genleşen buhara yer açar. Aynı çorbayı iki turda öğütmek, tek turda taşırmaktan her zaman hızlıdır. İkinci önlem kapaktır: çoğu blenderin kapağının ortasında çıkarılabilen bir ölçü kabı ya da tıpa bulunur. Bu parça çıkarılır ve açılan delik katlanmış bir mutfak beziyle gevşekçe örtülür; bez sıçramayı tutar, buharın çıkmasına izin verir.

Üçüncü önlem hızdır. Cihaz doğrudan yüksek kademede başlatılmaz; en düşük hızda çalıştırılıp sıvı hareket etmeye başladıktan sonra hız kademeli olarak artırılır. Ani başlangıç, durgun sıvıyı tek hamlede yukarı fırlatır. Kapak elle bastırılacaksa çıplak elle değil, katlanmış kalın bir bezle bastırılır ve el kapağın tam ortasında durur. Hazne mümkünse doldurulmadan önce biraz soğutulur; kaynar durumdaki bir çorbanın birkaç dakika beklemesi riski belirgin biçimde azaltır.

El blenderı bu sorunu neredeyse hiç yaşamaz ve sebebi basittir: kap açıktır, buhar serbestçe yükselir ve basınç birikmez. Bu yüzden sıcak çorbayı öğütmenin en güvenli yolu, blendere aktarmak yerine el blenderını doğrudan tencereye sokmaktır. El blenderında da bıçak başı sıvının içine tamamen batırıldıktan sonra çalıştırılır, yoksa sıçrama olur. Isıya dayanıklı olduğu üreticisince belirtilen cam hazneli blenderlerde risk daha düşüktür, ama hacim ve kapak kuralları orada da geçerlidir.