Çikolatanın yüzeyinde oluşan mat, beyazımsı tabaka çoğu zaman bozulma değil, sıcaklık ya da nem değişiminin bıraktığı bir iz olan bloomdur; çikolata benmaride yavaşça eritilip temiz bir kalıba dökülerek ve yeniden soğutularak eski parlak görünümüne kavuşturulabilir. Beyaz leke neden oluşur?İki farklı sebep aynı görüntüyü verebilir. Yağ bloomunda çikolata sıcak bir ortamda kısa süre yumuşar, içindeki kakao yağı yüzeye doğru hareket eder ve tekrar katılaşınca ince, mat bir tabaka bırakır; bu genellikle çikolatanın güneşe yakın bir dolapta ya da sıcak bir mutfakta bekletilmesinden sonra görülür. Şeker bloomunda ise durum nemle ilgilidir: çikolata soğuk bir ortamdan sıcak bir mutfağa çıkarılınca yüzeyinde yoğuşma oluşur, bu nem şekeri kısmen çözer ve su buharlaşınca şeker kristalleri yüzeyde beyaz, kumlu bir doku bırakır. İki türü birbirinden ayırmanın en kolay yolu dokunmaktır: yağ bloomu parmakla hafifçe ovulunca biraz yağlı hissettirir ve ısıyla kolay erir, şeker bloomu ise kuru ve hafif kumludur, ıslak bir yüzeye dokunulmuş gibi izler bırakabilir. Bu çikolata güvenle yenir mi?Evet, beyaz leke tek başına çikolatanın bozulduğu anlamına gelmez; kakao yağının ya da şekerin yeniden düzenlenmesinden ibarettir, zararlı bir mikroorganizma üremesiyle ilgisi yoktur. Görünüm ve doku biraz bozulsa da tat büyük ölçüde korunur, bu yüzden pasta içine, sıcak içeceğe ya da ganaj yapımına rahatlıkla kullanılabilir. Eski hâline nasıl getirilir?Çikolata küçük parçalara bölünüp bir kaba konur ve kaynayan suyun buharıyla dolaylı olarak ısıtılan bir benmari üzerinde, ara ara karıştırılarak yavaşça eritilir; doğrudan yüksek ateş çikolatanın yanmasına ve ayrışmasına yol açar. Eriyen çikolata temiz ve kuru bir kalıba veya yağlı kâğıt serili bir tepsiye ince bir tabaka hâlinde dökülür, oda sıcaklığında biraz bekletildikten sonra buzdolabına alınmadan serin bir yerde katılaşmaya bırakılır; buzdolabında hızlı soğutma yeni bir nem bloomuna davetiye çıkarabilir. Uzun vadede leke oluşumunu önlemenin yolu doğru saklamadır: çikolata serin, kuru ve ışık almayan bir yerde, sıkıca kapatılmış bir kapta tutulmalı, buzdolabından çıkarılırken ise doğrudan açılmadan önce oda sıcaklığına gelmesi beklenmelidir. Bu basit alışkanlık hem yağ hem şeker bloomunun büyük kısmını baştan engeller. Yeniden eritilen çikolata her işte kullanılabilir mi?Bir kez beyazlamış ve yeniden eritilmiş çikolata, artık kalıp kırma ya da doğrudan yeme için ideal olmayabilir çünkü tam bir tempering (kristal düzeni) yapılmadığı sürece dokusu ilk hâli kadar kırılgan ve parlak olmaz; buna karşılık ganaj, kek hamuru, sıcak çikolata ya da kaplama sosu gibi eritilerek kullanılan tariflerde fark neredeyse hiç hissedilmez, çünkü bu tariflerde zaten çikolata sıvı hâle getirilip başka malzemelerle birleştirilir. Profesyonel görünüm isteyen, örneğin çikolatayı kalıba dökerek pralin ya da tablet yapmak isteyenler, eritilen çikolatayı belirli sıcaklık aralıklarında ısıtıp soğutarak tempering uygulayabilir; bu işlem kakao yağının düzenli kristaller hâlinde katılaşmasını sağlar ve hem parlaklığı hem de kırılgan çıtırlığı geri getirir. Ev mutfağında bu adım genellikle atlanır, ama çikolata yine de lezzetinden hiçbir şey kaybetmeden rahatlıkla tüketilebilir.
Yorumlar (1)
Eritirken kakao yağı bulamayınca birkaç damla sıvı yağ ekledim, yazınızdaki gibi benmaride yavaşça eritip ince tabakada dökünce beyazlama tamamen geçti, artık vitrin çikolatası gibi parlıyor.