Döküm tencere, doğru kullanıldığında yıllarca dayanan ve pişirdiği yemeğin lezzetini artıran bir mutfak malzemesidir. Ancak diğer tencere türlerinden farklı olarak biraz daha özenli bir bakım ister.
Döküm tencere alırken karşılaşılan ilk soru kaplamalı mı yoksa kaplamasız mı tercih edileceğidir. Kaplamasız döküm tencerelerin kullanımı kaplamalıya göre biraz daha zahmetlidir, ancak doğru hazırlık yapıldığında bu zorluk büyük ölçüde ortadan kalkar.
İlk kullanım öncesi hazırlık nasıl yapılır?
Kaplamasız döküm tencere ilk kullanımdan önce deterjan ve süngerle güzelce yıkanır. Tamamen kuruduğundan emin olduktan sonra tencerenin içi zeytinyağı ya da susam yağı ile ince bir tabaka halinde yağlanır.
Yağlanan tencere, önceden ısıtılmış 180-200 °C fırında yaklaşık 1 saat bekletilir. Süre sonunda fırın söndürülüp tencere fırının içinde yaklaşık 1,5 saat soğumaya bırakılır. Bu işlem tencerenin yüzeyinde yapışmaz bir tabaka oluşturur ve dayanıklılığını artırır.
Asitli gıdalarla ilişkisi
Kaplamasız döküm tencerelerde domates sosu, sirkeli yemekler gibi asitli gıdaların pişirilmesi hem tencerenin yüzeyine zarar verebileceği hem de yemeğin metalik bir tat alabileceği için pek önerilmez.
Tencere, ilk kullanım öncesi fırınlama yöntemiyle güçlendirildiyse asitli gıda pişirmek büyük bir sakınca oluşturmaz; yine de bu tür yemekleri sık pişirmemek tencerenin ömrünü korur. Asitli bir yemek pişirildikten sonra tencerenin yeniden ince bir tabaka yağla yağlanması, yüzeyin korumasını tazeler.
Emaye kaplama tencere nasıl bakılır?
Emaye kaplamalı döküm tencerede ilk kullanım öncesi hazırlık farklıdır. Tencere deterjan ve ılık suyla yıkanır, ardından yumuşak bir havluyla nazikçe kurulanır. Az miktarda sıvı yağla hafifçe yağlanıp orta ateşte 15 dakika ısıtılması yeterlidir; bu işlem yalnızca ilk kullanımda uygulanır.
Emaye yüzey, kaplamasız döküme göre asitli gıdalara karşı daha dayanıklıdır, ancak sert metal kaşık ve çatalla temas ettirilmemesi kaplamanın çizilmesini önler.
Tuzla temizlik yöntemi
Döküm tencerelerin temizliğinde kimyasal maddeler genellikle önerilmez; bulaşık makinesi kullanımı da markadan markaya değişir. Tenceredeki inatçı yağ lekeleri için pratik bir yöntem vardır.
Öncelikle tencerede kalan yiyecek artıkları yumuşak bir bezle temizlenir. Ardından tencerenin içine biraz tuz eklenip yumuşak bir bez ya da süngerle ovulur. Son olarak tencere normal şekilde yıkanıp kurutmaya bırakılır; bu yöntem sert kimyasallara gerek kalmadan lekeleri çıkarır.
Saklama ve genel kullanım önerileri
Döküm tencere yıkandıktan sonra tam kuru halde kaldırılmalıdır; nemli kaldırılan tencerede paslanma görülebilir. Uzun süre kullanılmayacaksa iç yüzeyin ince bir tabaka yağla nemlendirilmesi paslanmayı önler.
Kapak ile gövde üst üste sıkışık şekilde değil, aralarında hava dolaşımı bırakılacak şekilde istiflenmelidir. Bu küçük alışkanlıklar döküm tencerenin yıllarca sorunsuz kullanılmasını sağlar.
Döküm tencerede hangi yemekler daha iyi sonuç verir?
Döküm tencere ısıyı yavaş ve eşit dağıttığı için uzun süre kısık ateşte pişen güveç, kuru fasulye ve nohut gibi yemeklerde özellikle iyi sonuç verir. Isıyı uzun süre koruması sayesinde tencere ocaktan alındıktan sonra bile yemeği sıcak tutmaya devam eder.
Ekmek pişirmek isteyenler için de döküm tencere iyi bir seçenektir; kapaklı döküm tencerede pişen ekmek, fırında pişen ekmeğe yakın bir kabuk kalınlığına ulaşır. Kızartma yapılacaksa tencerenin ısıyı uzun süre koruması, yağın sıcaklığının daha stabil kalmasını ve kızartmanın daha homojen olmasını sağlar.