Hızlı dondurma düğmesi kompresörü kesintisiz çalıştırarak dondurucunun sıcaklığını normal ayarının altına indirir; amacı, içeri girecek taze gıdanın çabuk donması ve hâlihazırda donmuş olanların bu sırada ısınmamasıdır. Düğme gıda girmeden önce açılır, dondurma tamamlandığında kapatılır; açık unutulduğunda tüketilen elektrik boşa gider.
Normal çalışmada dondurucu bir hedef sıcaklığa iner, kompresörü durdurur, sıcaklık biraz yükselince yeniden çalıştırır. Hızlı dondurma kademesi bu döngüyü askıya alır: kompresör uzun süre durmadan çalışır ve bölme ayarlanmış değerin birkaç derece altına iner. Ortaya çıkan fazladan soğuk, içeri konacak ılık gıdanın getireceği ısıyı karşılamak üzere önceden biriktirilmiş bir yedektir. Düğmenin yaptığı iş budur ve gıdayı doğrudan dondurmak değildir; dondurucuyu, dondurma işine hazırlamaktır.
Bu hazırlığın gerekçesi donma hızıdır. Su yavaş donduğunda iri buz kristalleri oluşur, bu kristaller hücre duvarlarını yırtar ve gıda çözüldüğünde suyunu bırakıp kurur, dokusu gevşer. Hızlı donmada kristaller küçük kalır ve hasar belirgin biçimde azalır. Ev dondurucusu endüstriyel bir tünelin hızına hiçbir zaman ulaşamaz, ama hızlı dondurma kademesi aradaki farkın bir kısmını kapatır. Fark özellikle etin ve çilek gibi suyu bol meyvelerin çözülmüş hâlinde görülür; biri suyunu bırakıp kurur, öbürü şeklini kaybeder.
Düğme gıda içeri girdikten sonra değil, girmeden önce açılır; çünkü biriktirilecek soğuğun oluşması zaman ister. Ne kadar önce açılacağı cihazdan cihaza değişir ve kesin cevabı kullanma kılavuzunda yazar; kılavuz elde değilse düğme, alışverişe çıkmadan ya da yemeği pişirmeye başlamadan açılır. İçeri konacak gıda da mümkün olduğunca soğutulmuş olarak girer: sıcak bir tencere, en iyi hazırlanmış dondurucuyu bile bir anda yorar ve yanındaki paketleri de ısıtır.
Düğmenin bir sınırı vardır ve bu sınır bir anda konabilecek taze gıda miktarıdır. Her cihazın kılavuzunda bu miktar yazar; aşıldığında donma yavaşlar, dolayısıyla düğmenin varlık sebebi ortadan kalkar ve yandaki donmuş paketler de kısmen çözülüp yeniden donar. Büyük bir alışveriş ya da kurban payı gibi toplu bir yükte gıda ikiye bölünür, ilk yarı donduktan sonra ikinci yarı konur. Bu bölme, tek seferde doldurmaktan hem hızlı hem güvenlidir.
Yeni modellerin çoğunda kademe belirli bir süre sonra kendiliğinden kapanır; eski modellerde ise düğme elle kapatılır ve asıl hata burada yapılır. Açık unutulan bir dondurucu gereğinden çok soğuk çalışır, elektriği boşuna harcar ve bölmede kırağı oluşumunu hızlandırır. Kapatmayı hatırlamak için düğmeyi açarken telefona bir hatırlatıcı kurmak en basit çözümdür. Cihazın kendiliğinden kapanıp kapanmadığı da kılavuzdan bir kez okunup öğrenilir, her seferinde tahmin edilmez.
Okuyucunun Dikkatine
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili bir karar vermeden önce hekiminize danışın.