Düdüklü tencerede yemeğin suyunun beklenenden erken azalmasının en sık sebebi, contanın tam sızdırmaz kapanmaması ya da ateşin gereğinden yüksek tutulmasıdır; buharın basıncını fark eder etmez ocak kapatılıp tencere güvenli şekilde soğutulmalı, gerekirse az miktarda sıcak su eklenip pişirmeye devam edilmelidir.
Su neden beklenenden hızlı azalır?
Düdüklü tencere, içindeki suyu buhara dönüştürüp bu buharın basıncıyla pişirme yapar; contanın eskimiş ya da düzgün oturmamış olması, buharın bir kısmının dışarı sızmasına yol açar ve bu sızıntı normalden çok daha fazla suyun buhara dönüşüp tükenmesine sebep olur. Ateşin gereğinden yüksek tutulması da benzer bir etki yaratır, çünkü düdüklü tencere basınca ulaştıktan sonra ateşin kısılması gerekir; yüksek ateşte bırakılan tencere suyu olması gerekenden çok daha hızlı tüketir.
Başlangıçta konan su miktarının tarifin gerektirdiğinden az olması da, pişirme süresi uzadıkça suyun tükenmesine ve tencerenin dibinin yanmaya başlamasına yol açabilir; bu risk özellikle uzun pişirme süresi gerektiren et ve bakliyat yemeklerinde daha yüksektir.
Su erken azalırsa ne yapılmalı?
Düdüklü tencereden gelen ses ya da koku değişikliği fark edildiğinde ocak derhâl kapatılmalı ve tencerenin basıncının üreticinin belirttiği güvenli yöntemle (soğuk suyla ya da doğal olarak) düşürülmesi beklenmelidir; basınç düşmeden kapak asla zorla açılmamalıdır. Basınç tamamen indikten sonra kapak açılıp içerideki suyun durumu kontrol edilebilir.
Su belirgin şekilde azalmışsa, kaynar sıcaklıkta su eklemek soğuk su eklemekten daha güvenlidir, çünkü ani sıcaklık farkı hem pişirme süresini uzatabilir hem de bazı tencerelerde metal gerilmesine yol açabilir. Tencerenin dibi hafifçe kararmışsa ama yanık kokusu yoksa, yemek genellikle sorunsuz devam ettirilebilir; belirgin bir yanık kokusu varsa yemeğin o kısmı ayrılıp geri kalanıyla devam edilmelidir.
Bir daha yaşanmaması için ne yapılabilir?
Contanın düzenli olarak kontrol edilip esnekliğini kaybettiğinde değiştirilmesi, sızıntı kaynaklı su kaybının önündeki en etkili önlemdir. Tencere basınca ulaştıktan sonra ateşin hemen kısılıp yalnızca basıncı koruyacak kadar düşük tutulması da, gereksiz yere hızlı su tüketimini önler.
Her yemek türünde risk aynı mı?
Et ve bakliyat gibi uzun pişirme süresi isteyen yemeklerde su kaybı, kısa sürede pişen sebze yemeklerine göre çok daha belirgin bir risk taşır; bu tür yemeklerde tarifte belirtilenden biraz fazla su koymak, güvenli bir pay bırakır. Az sulu, yoğun kıvamlı yemeklerde (bazı güveçler gibi) su miktarının başlangıçta zaten sınırlı olması, erken azalma riskini daha da artırır, bu yüzden bu tür tariflerde pişirme süresince ara ara kontrol etmek daha da önemlidir.
Eski model düdüklü tencerelerde basınç göstergesinin net görülememesi de, su azaldığını fark etmeyi geciktirebilir; yeni modellerdeki net basınç göstergeleri bu açıdan ek bir güvenlik sağlar. Bir tarifi ilk kez deniyorsanız pişirme süresinin ortasında bir kez, güvenli şekilde basıncı düşürüp suyun durumunu kontrol etmek, o tarifin kendi düdüklü tencerenizde ne kadar su tükettiğini öğrenmenin en pratik yoludur.
Yorumlar (1)
Contayı değiştirmeyi ihmal etmişim, nohut pişirirken kırk dakika sonra su bitmiş, dibi hafif kararmış ama yanık kokusu yoktu, üzerine sıcak su ekleyip devam ettim, sonuç yine de iyiydi.