Ev yapımı ekmeğin kabuğunu bayatlamadan korumanın yolu, ekmeği fırından çıktıktan sonra tam olarak soğumadan kapalı bir kaba veya poşete koymamaktır; sıcak ekmeğin içindeki buhar dışarı çıkamazsa kabuğa yoğuşur ve kabuk kısa sürede yumuşayıp lastiksi bir hâl alır.
Fırından çıktıktan sonra ne yapılmalı?
Ekmek fırından çıkar çıkmaz tel bir ızgara üzerine alınmalı, altından hava geçmesi sağlanmalıdır; tezgâha veya tahtaya doğrudan konan ekmeğin alt kabuğu terleyerek yumuşar. Ekmeğin tamamen soğuması genellikle 1-2 saat sürer, bu süre dolmadan dilimlenmesi de kabuğun erken yumuşamasına katkıda bulunur; sıcak ekmeği hemen kesmek ayrıca içinin gereğinden fazla nemli çıkmasına da yol açar.
Soğuduktan sonra ekmek kesik yüzü aşağı gelecek şekilde bir kesme tahtasının üzerinde bırakılabilir veya kâğıt bir ekmek torbasına konabilir; kâğıt torba nemi tamamen hapsetmeden ekmeği tozdan korur ve kabuğun çıtırlığını plastiğe göre daha uzun tutar.
Plastik poşet neden kabuğu bozar?
Plastik poşet, ekmeğin içindeki nemin dışarı çıkmasını tamamen engeller; bu nem zamanla kabuğa geri döner ve kabuk yumuşar. İçi hâlâ yumuşak kalsa da kabuğu çıtır tutmak isteyenler için plastik poşet en uygun seçenek değildir; ekmeğin içi kurumasın diye poşet kullanılacaksa, kabuk ayrı olarak fırında birkaç dakika ısıtılıp tazelenebilir. Poşet kullanılacaksa dahi ekmeğin en az yarım saat açıkta soğuduktan sonra poşete konması, kabuğa yoğuşan nem miktarını azaltır. Poşetin ağzının tam kapatılmayıp hafifçe aralık bırakılması da benzer bir etki yaratır; bu küçük ayrıntı, ekmeğin ertesi gün hâlâ nispeten çıtır kalmasında fark yaratabilir.
Uzun süre saklanacaksa ne yapılmalı?
İki günden uzun süre saklanacak ekmek dondurulmalıdır; bütün hâlde veya dilimlenmiş olarak sıkıca sarılıp dondurucuya konan ekmek 2-3 ay kalitesini korur. Dondurulmuş ekmek, oda sıcaklığında çözdürüldükten sonra birkaç dakika 180 °C fırında ısıtılırsa kabuğu neredeyse taze fırından çıkmış gibi çıtırlaşır.
Bayatlamış ekmek nasıl tazelenir?
Kabuğu yumuşamış bir ekmek, üzerine hafifçe su serpilip 180 °C fırında 8-10 dakika ısıtılarak tazelenebilir; su, fırın ısısıyla buharlaşırken kabuğu yeniden çıtırlaştırır. Bu yöntem ekmeği tamamen bayatlamadan önce, kabuk yumuşamaya başladığı anda uygulanırsa en iyi sonucu verir.
Ekmek kutusu kullanmalı mı?
Ahşap veya seramik bir ekmek kutusu, ekmeği hem tozdan korur hem de kâğıt torbaya benzer şekilde nemin bir kısmının kaçmasına izin verir; içine küçük delikler açılmış bir kutu, kabuğu korumak isteyenler için plastik kaba göre daha iyi sonuç verir. İnce kabuklu bir baget, kalın kabuklu köy ekmeğine göre çok daha hızlı yumuşar; bu yüzden baget türü ekmekler pişirildiği gün, mümkünse birkaç saat içinde tüketilmelidir. Ekmek bıçağının keskin ve tırtıklı olması da kabuğu ezmeden düzgün dilimlemeyi kolaylaştırır; körelmiş bir bıçak kabuğu kırıp ekmek içine bastırarak daha hızlı bayatlamasına yol açabilir.