Fesleğenin bozulduğu en belirgin şekilde yapraklarının kararması ve yumuşaması ile anlaşılır: taze fesleğen parlak yeşil ve dik dururken, bozulmaya başlayan yapraklar önce kenarlarından siyaha çalan lekelerle kararır, sonra tamamen solup büzüşür. Solma ile gerçek bozulma nasıl ayırt edilir?Susuz kalan fesleğen solar ama yaprakları hâlâ yeşildir; suya konduğunda birkaç saat içinde dikleşip canlanabilir. Gerçek bozulma ise geri döndürülemez: yapraklar suya konsa bile dikleşmez, dokusu camsı ve sulu bir hal alır, kenarlarında kahverengi-siyah lekeler kalıcı olarak yayılır. Sapların ucuna bakmak da yardımcı olur; taze fesleğende sap sert ve yeşilken, bozulmuş demette sap kayganlaşır ve hafif bastırıldığında içine göçer. Bu kayganlık, bakterilerin sapta üremeye başladığının işaretidir. Demetteki tüm yaprakların aynı anda bozulması şart değildir; genellikle demetin ortasına sıkışan, hava alamayan yapraklar kenardakilerden önce kararır. Bu yüzden demeti aldıktan sonra yaprakları biraz gevşetip aralarına hava girmesini sağlamak, ortadaki yaprakların erken bozulmasını geciktirir. Koku değişimi neyi gösterir?Taze fesleğen ovulduğunda keskin, tatlımsı bir koku yayar. Bu koku zayıflayıp yerini küflü veya amonyağa yakın bir kokuya bıraktıysa, fesleğen tazeliğini büyük ölçüde kaybetmiş demektir; bu aşamadaki fesleğen yemeğe eklendiğinde beklenen aromayı vermez. Çiğnendiğinde acımsı veya metalik bir tat bırakan fesleğen de tazeliğini kaybetmiş demektir; taze fesleğenin tadı her zaman tatlımsı ve ferahlatıcıdır. Yaprakların üzerinde ince, beyazımsı bir tüy tabakası görülüyorsa bu küf oluşumudur ve demetin tamamı atılmalıdır; küflü kısmı ayıklayıp geri kalanını kullanmak yeterli bir önlem değildir, çünkü küf sporları demetin geneline yayılmış olabilir. Saklama fesleğenin ömrünü nasıl etkiler?Kesme çiçek gibi saplarını suya batırıp üzerini gevşek bir poşetle örterek tezgâhta saklamak, fesleğeni buzdolabında saklamaktan daha uzun taze tutar; bu yöntemle fesleğen 5-7 gün canlı kalabilir. Buzdolabının soğuğu fesleğen yapraklarını hızla karartır, bu yüzden fesleğen diğer yeşilliklerin aksine buzdolabı için uygun değildir. Suyun her 2 günde bir değiştirilmesi, suda bakteri üremesini ve dolayısıyla sap ucundaki kayganlaşmayı geciktirir. Poşetin tamamen kapalı değil, hava alacak şekilde gevşek durması da yaprakların terleyip erken kararmasını önler. Özetle, geri dönüşü olmayan kararma, kaygan sap, küf tüyü ve amonyağa yakın koku görüldüğünde fesleğen bozulmuş demektir; hafif solma ise suyla canlandırılabilir bir durumdur ve fesleğenin çöpe gitmesini gerektirmez. Nane ve maydanoz gibi diğer yeşilliklerin çoğu buzdolabında iyi dayanırken, fesleğenin bu kurala uymaması onu mutfaktaki en hassas yeşilliklerden biri yapar. Sap ucu hafifçe eğik kesilirse suyu emme yüzeyi artar; bu küçük ama işe yarayan bir hile olarak bilinir ve suda bekletme yönteminin etkisini biraz daha artırır. Demeti eve getirir getirmez plastik ambalajından çıkarıp yukarıdaki yönteme geçmek, marketteki kapalı poşette bekletmekten çok daha uzun tazelik sağlar.
Yorumlar (3)
Suyu iki günde bir değiştirmeye başlayınca fesleğenim gerçekten 5-7 gün taze kaldı, önceden birkaç günde soluyordu. Sap uçlarının kaygan olmadığını görünce artık zamanında değiştirdiğimi anlıyorum.
Fesleğeni her zamanki gibi buzdolabına koydum, iki gün sonra yapraklar kenarlarından simsiyah kesilmişti. Meğer buzdolabı fesleğen için uygun değilmiş, bir daha tezgâhta suda tutmayı deneyeceğim.
Haklısınız, fesleğen soğuğa karşı oldukça hassastır ve buzdolabında yaprakları hızla kararır. Saplarını suya batırıp gevşek bir poşetle örterek tezgâhta saklarsanız çok daha uzun taze kalır.