Islak ya da nemli bir fırın eldiveni ısıyı hızla ele taşır ve yanığa yol açar; kuru kumaşın gözeneklerindeki hava ısıyı yavaşlatırken, o boşlukları dolduran su ısıyı iyi ilettiği için yalıtım ortadan kalkar. Üstelik ıslak kumaştaki su sıcak yüzeye değdiğinde buhara döner ve buhar yanığı yapar. Eldiven her zaman kuru tutulur, ıslanan eldivenle sıcak kap tutulmaz.
Kumaş, tek başına iyi bir yalıtkan olduğu için değil, lifleri arasında hava tuttuğu için korur. Hava ısıyı çok yavaş iletir; kalın ve gözenekli bir eldiven bu yüzden birkaç saniyelik bir koruma sağlar. Kumaş ıslandığında bu hava boşluklarının yerini su alır ve su, havadan kat kat iyi ısı iletir. Sonuç, aynı eldivenin koruma süresinin saniyelere inmesidir. Sıcak tepsi tutulduğunda ısı ele neredeyse anında ulaşır. Bu koruma birkaç saniyeliktir ve süresiz değildir.
İkinci tehlike buhardır. Nemli kumaştaki su sıcak yüzeye değdiğinde bir anda buhara dönüşür; buhar, temas ettiği deriye taşıdığı ısıyı topluca bırakır ve bu yüzden buhar yanıkları sıcak yüzey yanıklarından daha ağır olabilir. Aynı sebeple fırından çıkan kabın üstündeki folyo ya da kapak açılırken de eller uzak tutulur. Buhar, görünmediği için de tehlikelidir. Islanan eldiven kurutulmadan kullanılmaz; yedek bir eldiven bulundurmak en pratik çözümdür.
Eldivenin kendisi de doğru seçilir. Kısa eldivenler bileği ve kolun alt kısmını korumaz; fırından tepsi alırken kol, üst rezistansa ya da kapağın kenarına değebilir. Bu yüzden bileği geçen uzun modeller tercih edilir. Silikon kaplı eldivenler ıslanmaya karşı daha dayanıklıdır ve kayganlığı azaltır, ama ince silikon modeller kalın kumaş kadar uzun süre korumaz. Eldivenin ne kadar sıcaklığa dayandığı etiketinde yazar. Etikette sayı yoksa eldiven mutfak için üretilmemiş olabilir.
Kullanım alışkanlığı da işin parçasıdır. Tepsi tutulurken parmak uçlarıyla değil, avuç içiyle kavranır; ısı en çok ince ve dar temas noktalarından geçer. İki eldiven birden kullanılır, tek eldivenle iki elle taşımaya çalışılmaz. Eldiven eskidikçe dolgusu incelir ve koruması azalır; delinmiş, yanık izi almış ya da içi düzleşmiş eldiven değiştirilir. Nemli mutfak bezini eldiven yerine kullanmak, bu püfün anlattığı riskin tam kendisidir. Kavrama ne kadar geniş olursa ısı o kadar yavaş geçer.
Kuru bir bez de ıslak bir eldivenden güvenlidir, ama kalınlığı ve kavraması yetersizdir. En güvenlisi, fırının yanında her zaman kuru duran bir çift eldivendir. Eldivenler ocağın üstüne, yıkanan tezgâha ya da lavabonun kenarına konmaz; kapağın koluna asılan eldiven de yemek buharıyla nemlenir. Kullanımdan sonra kurumaya bırakılır ve yıkandıktan sonra tamamen kuruyana kadar kaldırılmaz. Eldivenin asıldığı yer de ocaktan ve lavabodan uzak seçilir.
Yorumlar (2)
Yıkadığım eldiveni tam kurumadan kullanmak bu kadar tehlikeliyse iki takım bulundurmak gerekiyor.
Nemli eldivenle tepsi tutup elimi yakmıştım, buhar meselesini bilmiyordum. O anda eldiveni suçlamış, kalitesiz diye atmıştım. Oysa yeni yıkanmıştı ve tam kurumamıştı; kusur eldivende değil bendeymiş.