Hamsi, 10-18 santimetre arasında değişen boyutuyla ülkemizde en çok tüketilen balıklardan biridir. Gündüzleri açık sularda dolaşan hamsi, geceleri sahil şeridine yaklaşır; kışın ise ılık suları tercih ederek göç eder. Dünya genelinde yedi farklı hamsi türü bulunduğu bilinir; bunlar arasında Güney Avrupa, Japonya, Peru ve Arjantin hamsileri sayılabilir. Ülkemizde ekonomik olması ve lezzeti sayesinde istavrit, palamut ve sardalya kadar sık sofralara girer. Hamsinin besin değeri Bütün balıklarda olduğu gibi hamsi de bol miktarda omega 3 yağ asidi, A ve E vitamini barındırdığı belirtilir. B12 vitamini yanında iyot, çinko, potasyum, selenyum, magnezyum, demir, kalsiyum ve fosfor içerdiği de ifade edilir. Hamsi, fırında, tavada veya buğulama olarak pişirilir; yöntem balığın dokusunu ve tadını değiştirir. Kandaki trigliserit düzeyinin dengelenmesine yardımcı olduğu belirtilen hamsi, düzenli tüketilen balıklar arasında sayılır. Nasıl seçilir? Taze hamsi alırken gözlerinin parlak ve dolgun olmasına, solungaçlarının canlı kırmızı renkte olmasına dikkat edilmelidir. Derisi parlak, pulları sıkı yapışık ve teni elle bastırıldığında geri toparlanan hamsi tazedir. Kokusunun hafif deniz kokusu taşıması, keskin ve amonyaklı bir koku olmaması önemlidir; bu tür bir koku hamsinin bekletildiğinin işaretidir. Boyutları birbirine yakın hamsiler seçildiğinde pişirme süresi de eşit olacağından daha dengeli bir sonuç alınır. Hangi mevsimde ve nasıl avlanır? Hamsi yasal olarak ekim ile nisan ayları arasında avlanmaktadır; bu dönem hamsinin en yağlı ve lezzetli olduğu zamana denk gelir. Kış aylarında göç eden hamsiler ılık suları tercih ettiği için Karadeniz kıyılarında bolca yakalanır. Bilinçsiz avlanma, özellikle küçük boyuttaki hamsilerin toplanması doğal dengeyi bozduğu için avlanma dönemine ve boyut kurallarına dikkat edilmesi önemlidir. Mevsiminde alınan hamsi hem daha ekonomik hem de daha lezzetli olur; ayrıca mevsim dışında satılan dondurulmuş hamsiler tazesine göre daha yumuşak bir dokuya sahip olabilir. Pişirme yöntemleri Hamsi ülkemizin her yöresinde kızartma, buğulama ve fırınlama teknikleriyle pişirilir; ancak Karadeniz Bölgesi'nde bu balık adeta bir mutfak kültürü hâline gelmiştir. Kızartmada ince bir mısır unu tercih edilmesi, hamsinin çıtır bir kabuk kazanmasını sağlar. Fırınlamada hamsiler tepsiye yayılıp üzerine soğan, domates ve maydanozla birlikte pişirilir; bu yöntemde balığın kendi yağıyla pişmesi sağlanır. Buğulamada ise düşük ateş ve kısa pişirme süresi, etin sertleşmeden yumuşak kalmasını sağlayan en önemli noktadır. Mutfakta kullanım çeşitleri Hamsi çorbası, hamsi mücveri, hamsili mısır ekmeği ve hamsili pilav, Karadeniz mutfağının en bilinen hamsi yemekleri arasında yer alır. Hamsi köftesi ve hamsi dolması gibi tarifler de emek isteyen ama lezzetiyle öne çıkan seçeneklerdendir. Kiremitte hamsi ve tuzda hamsi gibi pişirme teknikleri, balığın kendi suyunda pişmesini sağlayarak daha az yağla hazırlanmasına imkân tanır. Hamsi salatası ise özellikle yaz aylarında hafif bir ara öğün olarak tercih edilir.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili bir karar vermeden önce hekiminize danışın.
Okuyucunun Dikkatine
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili bir karar vermeden önce hekiminize danışın.