Peynir, kahvaltı sofralarından salatalara, poğaça ve böreklerden makarnalara kadar hemen her yemeğe yakışan, sofraların vazgeçilmezlerinden biridir. Ancak market raflarındaki çeşit sayısı arttıkça "kaliteli peynir nasıl anlaşılır?" sorusu da daha sık sorulur hâle gelmiştir.
Gıda alanında kalitenin zaman zaman düşmesi ve fiyatların ucuzlaması, peynir seçerken dikkatli olmayı gerektirir; doğal olmayan içerikli peynirlerin sağlığa zarar verebileceği belirtilir. Aşağıda peynir seçerken nelere bakılması gerektiğini bulacaksınız.
Peynirin içeriğine nasıl bakılır?
Doğal bir peynir yalnızca süt, maya ve tuzdan oluşur. Ambalajdaki içerik listesinde bunların dışında yer alan her madde, genellikle peynirin raf ömrünü uzatmak amacıyla eklenen katkı maddeleridir. İçerik listesi ne kadar kısaysa peynirin o kadar doğal olduğu kabul edilir.
Ambalajın üzerindeki yağ oranı, üretim tarihi ve saklama koşulları da satın almadan önce kontrol edilmesi gereken bilgilerdir. Son kullanma tarihine yakın ürünlerde tat ve doku değişimi daha belirgin olabilir.
Peynirin görünümünden ne anlaşılır?
İyi bir beyaz peynir, şeklinden anlaşılır; kalıp düzgünse doğal olma ihtimali yüksektir. Peynirin yüzeyinde renk farkı olmaması, renginin parlak ve canlı görünmesi de kalitenin işaretidir. Kaşar peynirinde, özellikle eskimiş olanlarda görülen sarımsı renk normal kabul edilir ve bir bozulma belirtisi değildir.
Doğal peynirin yapısı deliksiz ve pürüzsüz olmalıdır; sünger gibi gözenekli bir yapı genellikle katkı maddesi kullanıldığına işaret eder. Gravyer gibi bazı özel peynir çeşitlerinde gözenekler ise türün doğal bir özelliğidir ve normal karşılanır.
Peynirin kokusu ve tadı neyi gösterir?
Doğal peynirde kötü ya da aşırı ekşi bir koku bulunmaz. İdeal bir peynirin tadı acı, çok ekşi ya da keskin olmamalıdır; hafif tuzlu ve dengeli bir tat, taze ve kaliteli bir peynirin işaretidir.
Peynir tadılırken ağızda bıraktığı his de önemlidir: doğal bir peynir ağızda kolayca dağılır ve arkasında rahatsız edici bir tat bırakmaz. Kimyasal ya da metalik bir tat hissedilmesi, katkı maddesi kullanıldığına işaret edebilir.
Peynir alırken ve saklarken nelere dikkat edilmeli?
Peynir alışverişinde mümkünse tezgâhtan, dilim dilim kesilerek satılan ürünler tercih edilir; bu, hem tazeliği görme hem de koku alma imkânı sunar. Vakumlu paketlerde ise ambalajın şişmemiş ve sıvı sızıntısı olmadan sağlam kalmış olması önemlidir.
Açılan peynir buzdolabında, kendi salamurası varsa salamurasıyla birlikte kapaklı bir kapta saklanır. Salamurası olmayan peynirler yağlı kâğıda sarılıp üzeri hafif nemli bir bezle örtülerek saklandığında hem kurumaz hem de kokusunu diğer besinlere geçirmez.
Peynir çeşidine göre seçim nasıl değişir?
Taze beyaz peynirde aranan kalite kriterleri ile eskitilmiş bir kaşarda ya da tulum peynirinde aranan kriterler farklıdır. Taze peynirlerde açık renk ve nem oranı önemliyken, olgunlaştırılmış peynirlerde koyulaşan renk ve sertleşen doku doğal bir gelişim sürecinin sonucudur ve bozulma anlamına gelmez.
Tulum peyniri gibi deri ya da kap içinde olgunlaştırılan çeşitlerde hafif küf kokusu beklenen bir özelliktir; ancak yüzeyde renkli küf lekeleri ya da amonyak kokusuna benzer keskin bir koku varsa peynir bozulmuş demektir. Lor ve çökelek gibi taze peynirlerde ise en belirleyici kriter kısa raf ömrüdür; bu tür peynirler alındıktan sonra birkaç gün içinde tüketilmelidir.
Okuyucunun Dikkatine
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili bir karar vermeden önce hekiminize danışın.