Kış aylarında kansızlık (anemi) yaşayanlar için soğuk daha zor geçebilir; kalın giyinmek tek başına yeterli olmayabilir. Halsizlik, üşüme, iştahsızlık, kilo kaybı ve yorgunluk gibi belirtilerle kendini gösteren bu durumda beslenmenin desteğinden faydalanılabilir. Bu belirtiler görüldüğünde öncelikle bir hekime başvurmak, altta yatan nedeni netleştirmek açısından önemlidir.
Aşağıda kan yapımına destek olduğu belirtilen besinler yer alıyor. Bu besinler bir çözüm değil, takviye niteliğinde değerlendirilmelidir; sağlıklı beslenmek isteyen herkes de bu besinlerden faydalanabilir. Günlük sofrada bu besinlerin düzenli yer alması, uzun vadede beslenme alışkanlıklarını da olumlu yönde etkiler.
Kuru Üzüm ve Pekmez
Demir takviyesi sağladığı ve metabolizmayı desteklediği belirtilen çekirdekli kuru üzümden günde bir avuç kadar tüketilebilir. Pekmez ise demir deposu olarak bilinir; günde bir yemek kaşığı kadar tüketilmesi önerilir. Kahvaltıda tahinle karıştırılarak ya da yoğurda eklenerek sofraya dahil edilebilir; tahin-pekmez karışımı özellikle çocukların kahvaltısında sık tercih edilir.
Her iki besin de yüksek şeker içeriğine sahip olduğundan ölçülü tüketilmesi, özellikle şeker alımına dikkat edenlerin miktarı sınırlı tutması gerekir. Pekmezin koyu renkli ve yoğun kıvamlı olanları genellikle daha az işlenmiş kabul edilir.
Ciğer, Böbrek ve Yeşil Yapraklı Sebzeler
Protein, demir ve B vitamini bakımından zengin olduğu belirtilen ciğer, hayvansal ürünleri tüketenler için bir seçenek olarak öne çıkar. Böbrek de benzer şekilde, içerdiği bakır minerali sayesinde destekleyici bir besin olarak aktarılır. Bu sakatatların taze ve güvenilir kaynaklardan temin edilmesi, hazırlık öncesinde dikkat edilmesi gereken bir noktadır.
Ispanak, pancar yaprağı, maydanoz ve karalahana gibi koyu yeşil yapraklı sebzeler de bu grupta sayılır. Bu sebzeler kısa sürede az suyla haşlanarak ya da zeytinyağlı olarak pişirildiğinde besin değerlerini daha iyi korur. Uzun süre suda bekletilen yeşillikler ise suda çözünen bileşenlerinin bir kısmını kaybeder.
Domates, Isırgan Otu ve Baklagiller
Mevsiminde tüketilen domatesin demir içeriği yüksek bulunur; suyu sıkılarak içilmesi de bir tüketim şekli olarak belirtilir. Yaygın kullanılmasa da ısırgan otunun kansızlıkla mücadelede destekleyici olduğu ifade edilir; kolay tüketim için çay olarak demlenebilir. Isırgan otu toplanırken eldiven kullanılması, bitkinin tüylü yapısının cilde temas etmesini önler.
Barbunya, mercimek ve fasulye gibi baklagiller hem demir hem protein içerdiğinden, et tüketmeyenler için önemli bir alternatif olarak sayılır. Baklagillerin demir emilimini artırmak için limon ya da domates gibi C vitamini kaynaklarıyla birlikte tüketilmesi önerilir; bu basit eşleşme mutfakta kolayca uygulanabilir.
Karahindiba ve Bitter Çikolata
A, B, C ve D vitaminleri ile demir, kalsiyum, magnezyum ve fosfor gibi mineraller bakımından zengin olduğu belirtilen karahindiba, günde bir fincan çay olarak tüketilebilir. Bitter çikolatada bulunan çinko ve demir miktarının, kakao oranı yükseldikçe arttığı ifade edilir; ölçülü miktarda tüketilmesi önerilir.
100 gram bitter çikolatanın günlük demir ihtiyacının önemli bir kısmını karşılayabileceği belirtilse de, şeker ve kalori içeriği nedeniyle günde birkaç parçayı aşmaması, bu konuda bir doktora danışılması tavsiye edilir. Kakao oranı yüksek çeşitler tercih edildiğinde şeker alımı da göreceli olarak azalır.
Bu Besinler Mutfakta Nasıl Bir Araya Getirilir?
Demir emilimini artırmak için C vitamini kaynağı besinlerin demir içeren besinlerle aynı öğünde tüketilmesi pratik bir yöntemdir; örneğin mercimek çorbasına sıkılan limon ya da ıspanak yemeğinin yanına eklenen salata bu mantığı taşır. Bu tür küçük eşleşmeler, günlük yemek alışkanlıklarına ek bir çaba gerektirmeden dahil edilebilir.
Çay ve kahve gibi içeceklerin demir emilimini azaltabileceği bilindiğinden, demir açısından zengin öğünlerin hemen ardından değil, aradan biraz zaman geçtikten sonra tüketilmesi öneriler arasındadır. Bu basit zamanlama farkı, besinlerden alınan faydayı artırmaya yardımcı olabilir.
Okuyucunun Dikkatine
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili bir karar vermeden önce hekiminize danışın.