Karabuğday, kurak ve serin iklimleri seven bir tahıl türüdür; iklim koşulları uygun olmadığından Türkiye'de yaygın olarak yetiştirilmez. Kabuklu yemiş grubuna yakın sayılan baskın bir lezzeti vardır ve tadı nohudu andırır. Adında "buğday" geçse de botanik olarak buğdayla akraba değildir; kuzukulağı ailesinden bir tohum bitkisidir ve bu da onu glütensiz bir alternatif hâline getirir. Aşağıda karabuğdayın besin değeri kadar mutfakta nasıl değerlendirileceği de yer alıyor. Karabuğdayın mutfaktaki yeri Karabuğday, haşlandığında taneli dokuya sahip olur. Karabuğday, haşlanıp salatalara veya sıcak yemeklere eklenebilir. Karabuğday, haşlandığında taneli dokusunu koruyarak salatalara ve sıcak yemeklere eklenebilir. Karabuğday içeren paketli ürünlerin glüten bilgisi, ambalajından kontrol edilmelidir. Karabuğday nasıl seçilir? Paket hâlinde satılan karabuğday alınırken tanelerin kuru, kırılmamış ve homojen renkte olmasına dikkat edilir; rutubet kokusu ya da topaklanma bayatlamış ya da nem almış ürünün işaretidir. Kavrulmuş (kaşa) ve kavrulmamış karabuğday tane farklı tatlar verir; kavrulmuş olanı daha yoğun, kavrulmamışı ise daha hafif bir aromaya sahiptir. Nasıl saklanır? Karabuğday tanesi, hava almayan kapalı bir kapta, serin ve kuru bir dolapta saklandığında aylarca bozulmadan kalır. Un hâline getirildiğinde ise yağ oranı arttığından raf ömrü kısalır; karabuğday unu buzdolabında saklanmalı ve birkaç ay içinde tüketilmelidir. Pişmiş karabuğday tanesi de buzdolabında birkaç gün, dondurucuda ise porsiyonlar hâlinde birkaç ay saklanabilir. Mutfakta nasıl pişirilir ve kullanılır? Karabuğday tanesi, pirinç gibi haşlanarak pilav yapılabilir; genellikle bir ölçü karabuğdaya iki ölçü su konur ve su çekilene kadar kısık ateşte pişirilir. Kavrulmuş karabuğday, kavrulmamışa göre daha kısa sürede pişer ve daha az su ister. Karabuğday unu, ekmek ve poğaça gibi hamur işlerinde buğday unuyla karıştırılarak ya da tek başına kullanılabilir; glüten içermediği için tek başına kullanıldığında hamur daha az elastik olur, bu yüzden tariflerde genellikle bir bağlayıcıyla desteklenir. Karabuğdayın en yaygın kullanım alanlarından biri de salatalardır; haşlanmış taneler soğutulup sebzelerle karıştırılarak doyurucu bir salata hazırlanabilir. Doğu Avrupa mutfağında yaygın olan "kaşa" tarifleri, kavrulmuş karabuğdayın soğanla birlikte tereyağında pişirilip et suyuyla haşlanmasıyla hazırlanır; bu yöntemle taneler dağılmadan, tane tane bir pilav elde edilir. Karabuğday filizlendirilebilir mi? Karabuğday tanesi ıslatılıp birkaç gün nemli tutulduğunda filizlenir; filizlenmiş karabuğday çiğ salatalarda ya da kahvaltılık kaselerde kullanılan hafif çıtır bir malzemedir. Filizlendirme için taneler bir gece suda bekletilir, ardından süzülüp nemli bir bez üzerinde günde iki kez durulanarak iki-üç gün oda sıcaklığında bekletilir. Filizler uzunlaştıkça tatları hafifçe yeşilimsi bir nota kazanır. Hangi tatlarla iyi gider? Karabuğdayın topraksı ve fındığımsı tadı, kavrulmuş sebzeler, mantar ve yeşil soğanla iyi uyum sağlar. Limon ve sirke gibi asitli soslar karabuğday salatalarında hafiflik katar; ceviz ve badem gibi kabuklu yemişler doku bakımından tamamlayıcıdır.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili bir karar vermeden önce hekiminize danışın.
Okuyucunun Dikkatine
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili bir karar vermeden önce hekiminize danışın.