Kuru bakliyat (mercimek, nohut, kuru fasulye, barbunya) doğru saklandığında yıllarca bozulmadan kalabilir; asıl risk küf değil, böceklenmedir. Bakliyat böcekleri (tohum böceği, buğday biti) genellikle üründe zaten larva hâlinde bulunur ve sıcak, nemli bir ortamda birkaç hafta içinde yumurtadan çıkıp görünür hâle gelir. Bu yüzden kuru bakliyatın en güvenli saklama yolu, satın alındıktan hemen sonra hava geçirmez, cam veya sert plastik bir kaba aktarılmasıdır. Orijinal file veya kağıt poşetinde bırakılan bakliyat, böceğin dışarıdan girmesine değil ama kendi içindeki larvanın gelişip diğer kaplara yayılmasına açık kalır. Bakliyat böceklenmesi neden olur? Böceklenmenin en sık nedeni, üründeki yumurta veya larvaların hasat sırasında zaten bulunması ve depolama sıcaklığının 20 °C'nin üzerine çıkmasıdır. Bu sıcaklıkta larvalar birkaç hafta içinde erginleşir ve kabın içinde hızla çoğalır. İkinci neden, yeni alınan bakliyatın eski stokla aynı kaba boşaltılmasıdır; eski üründeki birkaç böcek yeni ürüne kolayca geçer ve kısa sürede tüm kap etkilenir. Bu yüzden yeni alınan bakliyat, eski stok tamamen bitmeden aynı kaba eklenmemelidir. Hava geçirmez kap neden şart? Cam kavanoz veya sıkı kapaklı plastik kutu, hem dışarıdan böcek girişini engeller hem de içeride üreyen böceklerin diğer kaplara veya dolaba yayılmasını önler. Bez torba veya file, havayı geçirdiği için hem nem alır hem de böceğin dışarı çıkmasına izin verir. Kabın ağzı sıkıca kapatıldığında, içeride yumurtadan çıkan larvalar oksijensiz kaldığı için gelişimini tamamlayamaz. Bu basit önlem, kimyasal hiçbir şey kullanmadan böceklenmeyi büyük ölçüde azaltır. Dondurucuda bekletme işe yarar mı? Yeni alınan bakliyat, kaba aktarılmadan önce 4-5 gün dondurucuda bekletilirse üründeki olası yumurta ve larvalar düşük sıcaklıkta ölür. Bu yöntem özellikle açık pazardan veya file ile satın alınan bakliyatlarda önerilir; paketli, tarihli ürünlerde risk daha düşüktür. Dondurucudan çıkarılan bakliyat oda sıcaklığına geldikten sonra kaba aktarılmalı, ıslakken kapatılmamalıdır; aksi hâlde nem kabın içinde yoğunlaşıp küflenmeye zemin hazırlar. Böceklenmiş bakliyat fark edilirse ne yapılmalı? Kabın içinde küçük kahverengi böcekler veya ince örümcek ağına benzer iplikler görülüyorsa, bakliyatın tamamı atılmalı, kap sıcak sabunlu suyla yıkanıp tamamen kurutulmalıdır. Böceklenmiş üründen birkaç taneyi ayıklayıp geri kalanını kullanmak önerilmez; larvalar gözle görülmeyecek kadar küçük olabilir. Dolaptaki diğer bakliyat kapları da kontrol edilmeli, gerekirse hepsi birkaç gün dondurucuda bekletilerek olası bulaşma önlenmelidir. Farklı bakliyat türleri aynı yerde mi tutulmalı? Mercimek, nohut ve kuru fasulye gibi farklı bakliyat türlerini aynı büyük kapta karıştırmak, hem hangi türün ne kadar süredir dolapta olduğunu takip etmeyi zorlaştırır hem de bir türde başlayan böceklenmenin diğerlerine geçmesini kolaylaştırır. Her türün kendi kabında, üzerinde alım tarihi yazılı olarak tutulması önerilir. Bakliyatlar ayrıca güçlü kokulu baharat ve kahve gibi ürünlerin yanında saklanmamalıdır; bazı bakliyat türleri kapak tam kapanmadığında etraftaki kokuları hafifçe emebilir. Serin, karanlık bir dolap rafı hem böceklenmeyi hem de koku geçişini en aza indirir.
Mutfak Sırrı · Nasıl Saklanır?