Meyve Bozulduğu Nasıl Anlaşılır?

Bir meyvenin bozulduğu genellikle aşırı yumuşama, çökme ve tatlı-ekşi bir mayalanma kokusuyla anlaşılır. Taze meyve elle hafifçe sıkıldığında belli bir dirence sahiptir; bozulan meyve ise parmak izini üzerinde bırakır, bazen kabuğu çatlayıp sıvı sızdırır. İkinci işaret küf ve lekedir: kabukta beyaz, yeşil ya da gri tüylü noktalar oluşmuşsa, ya da et kısmında kahverengi-siyah alanlar genişlemişse meyve artık güvenle yenmez. Sinek üşüşmesi de meyvenin şeker seviyesi yükselip fermente olmaya başladığının dolaylı bir işaretidir. Aşırı yumuşama ile normal olgunlaşma nasıl ayrılır? Olgunlaşan meyve zamanla yumuşar; bu normaldir ve şeftali, armut, avokado gibi meyvelerde beklenen bir süreçtir. Ancak bozulma başladığında yumuşama tek noktada aşırı ilerler, parmakla dokunulduğunda içeri çöker ve o bölgeden sıvı sızmaya başlar. Kabuğu gergin kalıp yalnızca ucu ya da sap kısmı aşırı yumuşayan meyvelerde bu genellikle çürümenin başladığı noktadır. Meyvenin geneli aynı anda eşit sertlikte yumuşuyorsa bu olgunlaşmadır; yalnız bir bölge çöküyorsa bozulma ihtimali yüksektir. Kabuktaki leke ve küf ne anlatır? Üzüm, çilek ve incir gibi ince kabuklu meyvelerde beyaz veya gri tüylü küf hızla yayılır; bir tanede görülen küf, aynı kapta duran diğer meyvelere de birkaç saat içinde bulaşabilir. Bu yüzden küflenen bir tane fark edildiğinde çevresindekiler de kontrol edilmelidir. Elma ve armut gibi sert kabuklu meyvelerde ise kahverengi, ıslak görünümlü lekeler kabuğun altına doğru ilerler; bu lekeler kuru ve yüzeysel kalıyorsa çürüme henüz sınırlıdır, ıslak ve yumuşak bir çevre oluşturuyorsa yayılma hızlanmıştır. Koku ve sızıntı hangi noktada tehlike sayılır? Taze meyvenin kokusu kendine özgü tatlı bir kokudur; bu kokunun yerini keskin, alkole yakın veya küf kokulu bir mayalanma kokusu aldığında meyve fermente olmaya başlamış demektir. Böyle bir meyve tüketildiğinde genellikle mide rahatsızlığı dışında ciddi bir risk taşımaz, ama tadı ve dokusu artık istenen değildir. Kabuğu çatlayıp kendiliğinden sıvı sızdıran meyveler, örneğin aşırı olgunlaşmış bir şeftali ya da domates, kısa sürede küflenmeye açık hâle gelir. Sızıntı fark edildiğinde meyve mümkünse hemen tüketilmeli ya da atılmalıdır. Hangi meyvelerde kısmi kesim güvenlidir? Elma, armut ve kavun gibi sert etli meyvelerde küçük, kuru bir yumuşak nokta geniş bir payla kesilip geri kalanı tüketilebilir; ancak kesim sonrası et kısmında ıslak leke veya küf izi varsa meyvenin tamamı atılmalıdır. Üzüm, çilek, kayısı gibi yumuşak etli ve ince kabuklu meyvelerde kısmi kesim güvenli değildir, çünkü bozulma tüm meyveye hızla yayılır. Bu meyvelerde tek bir tanenin bozulması, aynı kaptaki diğer taneleri de gözden geçirmek için bir uyarı sayılmalıdır. Bozulmayı yavaşlatmak için saklama düzeni nasıl kurulur? Farklı meyveleri aynı kapta üst üste yığmak, alttaki meyvelerin ağırlığa maruz kalıp erken ezilmesine yol açar; bu yüzden yumuşak meyveler tek kat hâlinde, sert olanlardan ayrı saklanmalıdır. Muz ve elma gibi bazı meyveler etraflarındaki diğer meyvelerin olgunlaşmasını hızlandıran bir gaz yayar, bu nedenle olgunlaşması istenmeyen meyvelerden uzak tutulmalıdır. Buzdolabına kaldırmadan önce meyveleri yıkamak, yüzeydeki nemi artırıp bozulmayı hızlandırır; yıkama işlemi tüketimden hemen önce yapılmalıdır. Poşetin ağzı tamamen kapatılmadan, hafif havalandırılmış bırakılırsa nem birikimi azalır ve meyveler daha uzun süre taze kalır.