Mutfakta en sık yaşanan kazalardan biri kesiklerdir. Yeşillik ayıklarken, soğan doğrarken ya da et parçalarken bıçak bir anlık dikkatsizlikte kayabilir. Kesik her zaman bıçaktan da gelmez; elden düşen bir bardağın ya da tabağın kırılan parçası da aynı sonucu doğurur.
Böyle bir durumda ilk dakikalarda yapılanlar, yaranın iyileşme süresini ve iz bırakıp bırakmayacağını doğrudan etkiler. Aşağıda hem kesik sonrası ilk müdahalenin nasıl olması gerektiğini hem de kazanın tekrarlanmaması için mutfakta değiştirilmesi gereken alışkanlıkları bulacaksınız.
El kesiğinde ilk müdahale nasıl olmalı?
Kesik sonrası öncelik, yaranın mikrop kapmasını önlemektir. Kesik küçük ve kanaması azsa yara yeri bol su ve sabunla güzelce yıkanır. Ardından oksijenli su ya da antiseptik bir çözelti yardımıyla yara yeri ve çevresi silinerek olası mikrop riski azaltılır.
Kanama devam ediyorsa steril bir bez yardımıyla baskı uygulanarak kanamanın durması sağlanır. Kesik derinse ve kan kaybı fazlaysa vakit kaybetmeden acil servise başvurmak gerekir.
Kesik izlerine karşı evde uygulanan yöntemler
İlk müdahale tamamlandıktan sonra geriye kalan iz için mutfakta zaten bulunan birkaç malzeme geleneksel olarak kullanılır.
Patates: Çiğ patatesten kesilen bir dilim yaranın üzerine yerleştirilir ve yarım saat kadar bekletilir. Zeytinyağı: Küçük bir pamuk yardımıyla kesik bölgeye uygulanır. Yoğurt: Kesik olan bölgeye sürülür, yarım saat bekletildikten sonra soğuk suyla durulanır.
Elma sirkesi: Kesik bölgeye masaj yaparak yedirilir; günde üç kez uygulanır. Bal ve karbonat: 2 çay kaşığı bal ile 2 çay kaşığı karbonat karıştırılıp yaranın üzerine uygulanır, üzeri sıcak havluyla örtülür, havlu soğuduktan sonra yıkanır. Limon: Suyu yaralı bölgeye uygulanır, yarım saat sonra soğuk suyla yıkanır.
Kesiği baştan önleyen doğrama alışkanlıkları
Kesiklerin büyük kısmı teknikle önlenebilir. En yaygın hata, kör bıçakla çalışmaktır: kör bıçak malzemeye batmak yerine yüzeyden kayar ve kaydığı yön çoğu zaman eldir. Düzenli bilenmiş bir bıçak daha az kuvvet ister, dolayısıyla daha kontrollüdür.
Kesme tahtasının altına ıslak bir mutfak bezi ya da kağıt havlu serildiğinde tahta tezgâhta kaymaz. Yuvarlak malzemeler — soğan, patates, havuç — önce bir yanından düz kesilip o düz yüzey tahtaya yatırılarak sabitlenir; yuvarlak malzemeyi yuvarlak hâliyle doğramak kaymanın en sık nedenidir.
Malzemeyi tutan elin parmakları içe kıvrılır ve bıçak, parmak boğumlarına yaslanarak ilerler; bu duruşta bıçağın ağzı parmak uçlarına hiç yaklaşmaz. Düşen bıçağı havada yakalamaya çalışmak yerine geri çekilip düşmesini beklemek gerekir.
Kırılan cam ve porselen nasıl toplanır?
Mutfakta kesiklerin ikinci büyük kaynağı kırılan cam ve porselendir. Büyük parçalar elle değil, kalın bir kağıt ya da faraş yardımıyla toplanır. Asıl risk gözle görülmeyen küçük parçacıklardadır.
Zemin süpürüldükten sonra ıslatılmış bir kağıt havlu bölgeye bastırılarak gezdirilir; kalan ince kırıklar kağıda yapışır. Kırık cam çöp poşetine doğrudan atılmaz, önce bir gazeteye ya da kalın kağıda sarılır — aksi hâlde poşeti taşıyan el kesilir. Lavaboya bardak kırıldıysa suyu boşaltmadan elinizi sokmayın; suyun içinde parçalar görünmez.
Okuyucunun Dikkatine
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili bir karar vermeden önce hekiminize danışın.