Kek, kurabiye ve krema gibi çırpma isteyen tariflerde oda sıcaklığındaki yumurta tercih edilir; haşlama ve bazı hamur işlerinde ise soğuk yumurta daha kolay sonuç verir. Fark, yumurtanın sıcaklığa göre değişen akışkanlığından ve pişme davranışından kaynaklanır; aynı yumurta soğukken daha viskoz, ısındıkça daha akışkan hale gelir ve bu da karışıma girme hızını değiştirir. Oda sıcaklığındaki yumurta hangi tariflerde işe yarar?Kek hamurunda tereyağı ve şekerle çırpılan yumurta oda sıcaklığında olursa karışıma daha kolay karışır ve havayı daha iyi tutar; soğuk yumurta tereyağını sertleştirip karışımın kesilmesine yol açabilir, bu da kekin pişince beklenenden daha sıkı ve az kabarık çıkmasına neden olur. Bu yüzden kek tarifleri genelde yumurtayı pişirmeden en az yarım saat önce buzdolabından çıkarmayı önerir; acele eden biri yumurtayı kabuğuyla birkaç dakika ılık suya batırarak da aynı sonuca ulaşabilir. Beze ve mus gibi yalnız yumurta akının çırpıldığı tariflerde de oda sıcaklığındaki ak, soğuk aka göre daha hızlı ve daha hacimli köpürür; çırpma süresi kısalır, köpük daha stabil kalır ve fırında daha az söner. Profiterol ve pandispanya gibi tam yumurtanın çırpıldığı tariflerde de aynı kural geçerlidir. Soğuk yumurta hangi durumlarda tercih edilir?Haşlanacak yumurta buzdolabından çıktığı gibi kaynayan suya bırakılırsa ani ısı farkı yüzünden kabuk çatlama riski artar; bunun için yumurta ya oda sıcaklığına getirilir ya da soğuk yumurta soğuk suyla birlikte tencereye konup birlikte yavaşça ısıtılır. Kabuğu kolay soyulacak bir haşlama isteniyorsa yumurtanın buzdolabından yeni çıkmış olması aslında tercih edilir, çünkü haşlama sonrası uygulanan ani soğuk şok, kabuk ile zar arasındaki ayrılmayı kolaylaştırır ve soyma sırasında beyazın parçalanmasını azaltır. Hamur işlerinde soğuk yumurta, özellikle yağlı hamurların — mesela bazı kurabiye ve mil föy hamurlarının — pişmeden önce yumuşayıp yayılmasını geciktirmek için tercih edilebilir; hamur soğuk kaldıkça şekli daha iyi korur. Sonuç olarak kural tek bir yönde değildir: çırpma ve havalandırma gerektiren tariflerde oda sıcaklığı, sıcaklık şoku istenen haşlama gibi işlemlerde ise soğuk yumurta daha iyi çalışır; hangisinin doğru olduğuna tarifin ne istediğine bakarak karar verilmelidir. Yumurtayı hızlıca oda sıcaklığına getirmenin bir yolu var mı?Yarım saat beklemeye vakit yoksa yumurta kabuğuyla birlikte ılık musluk suyuna beş dakika kadar bırakılabilir; bu süre yumurtayı buzdolabı sıcaklığından oda sıcaklığına yaklaştırmaya yeter. Sıcak veya kaynar su kullanılmamalıdır, çünkü ani ısı zarfın içinde pişmeye başlayan bir beyaza yol açabilir. Bu küçük numara, kek hamuru hazırlarken son anda yumurtanın soğuk çıktığını fark eden herkes için pratik bir çözümdür; yumurta sayısı çoksa su birkaç dakikada bir tazelenmeli, aksi halde su hızla soğuyup istenen etkiyi vermez. Aynı yöntem tereyağı için de işe yarar, ancak tereyağı ılık suya değil oda havasında bekletilerek yumuşatılmalıdır.
Yorumlar (1)
Kek yaparken yumurtayı unuttuğum için soğuk kullandım, hamur biraz kesildi ama fırında toparladı. Bir dahaki sefere ılık suya batırıp kabuğuyla ısıtmayı deneyeceğim, yarım saat beklemeye vaktim yoksa işe yarar mı bilmiyorum.