Rendenin adı değil, deliğinin biçimi ve boyu belirleyicidir: iri delikli yüzey kaşar ve havuç gibi malzemeyi tel tel çıkarır, ince delikli yüzey sert peyniri toz gibi öğütür, mikroplan denilen jilet ağızlı ince rende narenciye kabuğunda ve sarımsakta kullanılır, dilimleme yüzeyi ise ince yaprak keser. Aynı malzeme farklı yüzeyde rendelendiğinde yemekte bambaşka davranır. Doğru yüzeyi seçmek, alet almaktan daha çok işe yarar.
Kutu rende, dört yüzünün her birinde ayrı bir iş taşıyan en yaygın türdür. İri delikli yüzey kaşar, havuç, kabak ve patates için kullanılır; çıkan tel kalın olduğu için yemekte şeklini korur ve eridiğinde dağılmaz. İnce delikli yüzey sert peynirleri toz hâline getirir, makarnanın üzerine serpilen rendeyi verir. Bir yüzü de genellikle dilimleme ağzıdır ve salatalık, turp gibi sulu sebzeleri ince yaprak hâlinde keser; aynı inceliği bıçakla tutturmak hem zordur hem zaman alır. Düz el rendeleri ise tek yüzeylidir ve kutu rendeye göre daha az yer kaplar, ama tabağın üstünde çalışmaya elverişli olmaları asıl üstünlükleridir.
Mikroplan, üzerinde binlerce küçük jilet ağzı bulunan uzun ve düz bir rendedir. Malzemeyi ezmek yerine kestiği için çok farklı bir sonuç verir: limon ve portakal kabuğunu beyaz kısma inmeden alır, sarımsağı ve zencefili neredeyse ezme kıvamında çıkarır, sert peynirden tüy gibi ince bir kar üretir. Bu incelik bir avantajdır ama dikkat ister; aynı ağırlıkta peynir mikroplanda çok daha fazla hacim kaplar, bu yüzden tarifteki ölçü bardakla değil gramla alınmalıdır.
Rendeleme yönü ve uygulanan basınç sonucu doğrudan değiştirir. Malzeme tek yönde, aşağı doğru itilir; ileri geri hareket hem ağızları körletir hem malzemeyi ezip suyunu çıkarır. Yumuşak peynirler yarım saat dondurucuda bekletildikten sonra rendelenirse dağılmaz ve rendeye yapışmaz. Sulu sebzelerde çıkan su ayrıca süzülür. Malzemenin son parçası için parmak koruyucu ya da bir tutamak kullanılır; rendenin son üç dört santimi, mutfakta kesiklerin en sık yaşandığı yerdir. Rende, düz zemine dik bastırılarak ya da geniş bir kabın içine eğik konarak sabitlenir; elde havada tutulan rende hem kayar hem eşit çalışmaz.
Bakım basittir ama en çok ihmal edilen kısımdır. Rende kullanıldıktan hemen sonra yıkanır; kuruyan peynir ve sebze artığı deliklerin arasında taş gibi sertleşir ve sonra hiç çıkmaz. Yıkarken fırça, süngerin ters yüzünden daha iyi iş görür ve süngeri de parçalamaz. Rendeler bulaşık makinesinde zamanla körelir, elde yıkanan bir rende çok daha uzun keskin kalır. Körlük parmakla değil, kâğıda sürterek sınanır: kâğıdı kesmeyen rende artık malzemeyi de kesmiyordur.
Okuyucunun Dikkatine
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili bir karar vermeden önce hekiminize danışın.