Salatalık genellikle sofralarda çiğ tüketilen bir sebze olduğu için bozulma belirtilerinin fark edilmesi, pişirilerek tüketilen sebzelere göre daha önemlidir; çünkü olası bir bozulma pişirmeyle giderilmeden doğrudan tüketilir. Salatalığın bozulduğu en net şekilde dokunuşta anlaşılır: taze salatalık sertken, bozulmuş salatalık parmakla bastırıldığında içine göçer ve yer yer yumuşak, sulu cepler oluşur. Hafif bir esneklik normaldir ve o salatalık hâlâ kullanılabilir; ama iz bırakan, geri dönmeyen bir yumuşaklık bozulmanın başladığını gösterir. Renk ve yüzey neyi gösterir?Taze salatalığın kabuğu koyu yeşil ve mattır. Bu renk sararmaya başladıysa veya kabukta şeffaflaşan, sulu görünen lekeler oluştuysa salatalık tazeliğini kaybetmiştir. Kesildiğinde iç kısmın ortasındaki çekirdekli bölge normalde açık renkliyken, bu bölge kahverengiye dönmüş veya sulu bir görünüm almışsa salatalık artık taze değildir. Yüzeyde en dikkat çekici bozulma belirtisi ise yapışkan, kaygan bir tabaka oluşmasıdır. Bu tabaka suyla yıkanınca geçici olarak azalsa da kısa sürede tekrar oluşur; bu, yüzeyde bakteri ürediğinin işaretidir ve bu aşamadaki salatalık atılmalıdır. Koku ve küf belirtileriTaze salatalık hafif, ferahlatıcı bir koku taşır. Bu koku ekşi veya küflü bir hal aldıysa, özellikle yapışkanlıkla birlikte görülüyorsa salatalık tüketilmemelidir. Uçlarda veya kesim yüzeyinde beyaz, yeşilimsi ya da siyahımsı küf noktaları oluşması da güvenli bir tüketim için doğrudan engeldir; küf görülen salatalığın yalnızca o ucunu kesip atmak yeterli değildir, çünkü küf kökleri görünenden daha geniş bir alana yayılmış olabilir. Salatalık buzdolabında genellikle 7-10 gün tazeliğini korur; ancak nemli bir ortamda plastik poşet içinde saklanırsa bu süre kısalabilir ve yapışkanlık daha erken başlayabilir. Bu yüzden salatalığı kâğıt havluya sarıp gevşek kapalı bir kapta saklamak, yüzeyde nem birikimini azaltarak bozulmayı geciktirir. Salatalığın diğer sebzelerle birlikte saklanması da bozulmayı hızlandırabilir: domates, muz veya elma gibi etilen gazı salan meyveler yanında bekletilen salatalık, bu gazın etkisiyle normalden erken sararır ve yumuşar. Bu yüzden salatalığı buzdolabının sebze bölmesinde etilen üreten meyvelerden ayrı tutmak, tazeliğin uzamasına yardımcı olur. Turşuluk olarak alınan küçük boy salatalıklarda bozulma belirtileri biraz farklı okunur: bu salatalıklar zaten daha sert bir kabuğa sahip olduğundan hafif esneme normal kabul edilir, ama uçlarında oyuklaşma veya beyazımsı bir tortu oluşması, salatalığın turşuya uygun olmadığının işaretidir. Böyle bir salatalık turşuya konursa kavanozun içinde daha erken yumuşayıp bulanıklaşabilir. Markette parlak görünmesi için ince bir cila tabakasıyla satılan salatalıklarda bu tabaka, altındaki hafif yumuşamayı gizleyebilir; salatalığı yalnızca uçlardan değil boyu boyunca sıkıca elle sıkıştırarak kontrol etmek, gözle fark edilmeyen yumuşak bölgeleri yakalamayı kolaylaştırır. Özetle, hafif bir esneme veya ucundaki küçük bir kuruma tek başına salatalığı çöpe göndermeyi gerektirmez; ama içine göçen yumuşak bölgeler, yapışkan yüzey, ekşi koku veya küf noktalarından biri görüldüğünde salatalık güvenle atılmalıdır.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili bir karar vermeden önce hekiminize danışın.
Yorumlar (2)
Salatalığın ucu hafif buruşmuş ama gövdesi hâlâ sert, atmalı mıyım yoksa o ucu kesip geri kalanını kullanabilir miyim?
Gövde sertse ve yapışkanlık ya da küf yoksa, buruşan ucu birkaç santim kesip geri kalanını rahatlıkla kullanabilirsiniz; asıl dikkat edilmesi gereken içine göçen yumuşak bölgeler ve ekşi koku.