Yapışmaz kaplamalı bir tava veya tencerenin kaplamasının bozulduğu, en belirgin şekilde yiyeceğin artık kolayca kaymamasından anlaşılır: yumurta ya da balık gibi hassas yiyecekler yağ eklenmesine rağmen tabana yapışmaya başlarsa, kaplama işlevini kaybetmiş demektir. Bu değişim genelde bir gecede değil, aylar içinde yavaşça ortaya çıkar. Gözle görülür hangi belirtilere bakılır?Kaplamanın yüzeyinde ince çizikler, metal kaşık ya da spatula kullanımından kaynaklanan çukurcuklar birikmesi ilk aşamadır; bu çizikler zamanla derinleşip kaplamanın altındaki koyu renkli veya metalik tabakanın görünmesine yol açar. Kaplamanın kabarcıklanması, kenarlarından soyulup dökülmesi ya da tabanda pul pul dökülen küçük parçacıklar görülmesi, tavanın artık güvenli kullanılamayacağının net işaretidir. Tabanın renginin bölgesel olarak koyulaşması, lekelenmesi veya parlaklığını kaybedip matlaşması da kaplamanın ısıya defalarca maruz kalıp yapısını kaybettiğini gösterir. Özellikle tavanın ortasında oluşan kalıcı bir leke, o bölgede kaplamanın inceldiğinin işaretidir. Pişirme sırasında hangi belirtiler fark edilir?Sağlam bir yapışmaz tavada ısı tabana eşit dağılır; kaplaması bozulmuş bir tavada ise bazı bölgeler daha çabuk kararırken kenarlar soğuk kalabilir, bu da yemeğin lekeli pişmesine yol açar. Dumanlanmanın normalden erken ve yoğun başlaması da kaplamanın ısı direncini yitirdiğini gösteren bir belirtidir. Tabanın hafifçe eğrilmesi ya da bombeleşmesi, özellikle indüksiyon ocaklarda tavanın ocakla tam temas etmemesine, dolayısıyla dengesiz ısınmaya yol açar; tava düz bir zeminde sallanıyorsa bu durum test edilebilir. Sapın gevşemesi veya vidaların oynaması, kaplamayla doğrudan ilgili olmasa da tavanın genel ömrünün sonuna geldiğinin bir başka göstergesidir. Kaplaması gözle görülür şekilde dökülen bir tava ya da tencere, dökülen parçacıkların yemeğe karışma ihtimali nedeniyle kullanılmaya devam edilmemeli, yerine yenisi alınmalıdır; yalnızca hafif çizilmiş ama dökülmeyen bir kaplama genelde düşük ısıda ve tahta ya da silikon araçlarla kullanılmaya devam edilebilir. Ortalama bir yapışmaz tavanın günlük kullanımda 1-3 yıl arasında ömrü olduğu kabul edilir; bu süre metal araç kullanımı ve bulaşık makinesinde yıkama gibi alışkanlıklarla kısalır. Kaplamanın ömrünü uzatmak için birkaç basit alışkanlık işe yarar: tavayı boşken uzun süre ateşte bırakmamak, yağı iyice ısınmadan önce eklemek ve pişirme sonrasında tavayı sıcakken soğuk suya tutmamak kaplamanın çatlamasını önler. Bulaşık makinesinde yıkanan yapışmaz tavalarda deterjanın aşındırıcı etkisi kaplamayı hızla matlaştırır; elde, yumuşak bir süngerle yıkamak kaplamanın ömrünü belirgin şekilde uzatır. Dökme demir veya çelik tencerelerde durum farklıdır; bu malzemeler yapışmaz kaplama taşımadığı için kaplama bozulması söz konusu değildir, onlarda bozulma paslanma ya da yağ tabakasının (seasoning) bozulmasıyla kendini gösterir. Yapışmaz kaplamalı bir ürün alırken kaplamanın PFOA içermediğini belirten bir etiket aramak, uzun vadede daha güvenilir bir ürün seçmeye yardımcı olur. Yeni alınan bir tavada kaplamanın ilk birkaç kullanımda hafif bir koku vermesi normaldir ve bozulma belirtisi sayılmaz; asıl dikkat edilmesi gereken, aylar sonra ortaya çıkan kalıcı çizik, dökülme ve renk değişimidir. Kaplamanın erken bozulmasını önlemek için tavayı yalnız kendi amacına uygun ısı aralığında kullanmak, en yüksek ateşte uzun süre boş bırakmamak en etkili önlemdir.
Mutfak Sırrı · Bozulduğu Nasıl Anlaşılır?