Un, topakları ayırmak ve içine hava katmak için elenir; bu iki etki hafif ve kabarık olması beklenen hamurlarda gözle görülür fark yaratır, yoğrularak çalışılan hamurlarda ise neredeyse hiçbir şey değiştirmez. Yani eleme her tarifte şart değildir. Kek, pandispanya ve hafif kurabiyelerde atlanmaz; ekmek, pizza, poğaça ve börek hamurunda gönül rahatlığıyla atlanabilir. Ayrımı bilmek, gereksiz bir adımı da gerekli bir adımı da yerine oturtur.
Elemenin iki ölçülebilir etkisi vardır. Birincisi topak ayırmadır: çuvalında ya da poşetinde sıkışan un kendi ağırlığıyla küçük kümeler oluşturur ve bu kümeler sıvıyla karıştığında dışı ıslanıp içi kuru kalır, hamurda beyaz noktalar bırakır. İkincisi havalandırmadır; elekten geçen un hacimce yüzde 15-20 kadar kabarır. Bu hava, kabarma işini yumurtaya ve kabartıcıya bırakan hafif hamurlarda başlangıç hacmi olarak doğrudan işe yarar. Elek gözü de fark yaratır: ince gözlü elek daha çok hava katar, iri gözlü elek yalnız topakları açar.
Fark en çok sünger kek, pandispanya ve rulo kek gibi yapısı yalnız çırpılmış yumurtaya dayanan hamurlarda görülür. Bu hamurlarda un, köpüğü söndürmeden eklenmek zorundadır; topaklı un karıştırılırken fazladan hareket gerektirir ve her fazladan hareket köpükten hava kaçırır. Elenmiş un ise tek hareketle dağılır. Kakao, kabartma tozu, karbonat ve nişasta gibi ince tozlar da unla birlikte elenir; böylece hem topakları açılır hem hamura ayrıca karıştırılmalarına gerek kalmaz.
Buna karşılık ekmek, pizza, poğaça ve börek hamurlarında eleme rahatlıkla atlanabilir. Bu hamurlar dakikalarca yoğrulur; yoğurma sırasında topaklar zaten dağılır ve elemenin kattığı hava daha ilk birkaç katlamada kaybolur. Aynı şey çok sulu karışımlar için de geçerlidir: krep, gözleme ve akışkan kek hamurlarında un sıvının içinde kendiliğinden çözünür. Bu hamurlarda unu bir çırpma teliyle kuru hâlde karıştırmak, elemenin yapacağı işi fazlasıyla görür.
Tartıyla çalışan biri için elemenin bir inceliği vardır ve bilinmesi gerekir: un önce tartılır, sonra elenir. Tersi yapılırsa ölçü kayar, çünkü elenmiş un aynı kapta daha az gram tutar. Bardakla ölçenler için ise eleme ölçüyü doğrudan değiştirir: aynı su bardağı, elenmiş unla yaklaşık 15-20 gram daha az un verir ve hamur sulu çıkar. Elek yoksa un geniş bir kapta çırpma teliyle yarım dakika havalandırılarak benzer sonuç alınır. Tam buğday ve çavdar ununda eleme bir de kepeği ayırır; kepeği geri isteyen kişi elekte kalanı hamura ekler, istemeyen ayırır.