Değildir. Türk mutfağının su bardağı 200 mililitre kabul edilir; Amerikan tariflerindeki cup ise 240 mililitredir. Aradaki fark beşte bire yakındır ve dört bardaklık bir tarifte neredeyse fazladan bir bardağa ulaşır. Üstelik cup tek bir ölçü de değildir: İngiltere ve Avustralya tariflerinde 250 mililitre kullanılır.
Yabancı tarifler çevrilirken en çok güvenilen ve en çok yanıltan birim cup'tır, çünkü Türkçeye çoğu zaman doğrudan "bardak" diye çevrilir. Oysa Türk mutfağındaki su bardağı 200 mililitre kabul edilir; Amerikan tariflerindeki cup ise 240 mililitredir. İkisi arasındaki fark yüzde yirmiye yakındır. Bir tarifte bir iki bardak geçiyorsa fark göze batmayabilir, ama bardak sayısı arttıkça birikir ve hamurun kıvamını değiştirir. Çeviriyi yapan kişi iki kelimenin aynı şeyi anlattığını varsaydığı için hata hiç sorgulanmaz ve tarife yerleşir.
Farkın nereye biriktiğini görmek için basit bir çarpım yeter. Dört cup un isteyen bir tarif, mililitre cinsinden 960 mililitrelik bir hacim ister. Aynı tarif dört su bardağıyla uygulanırsa ölçülen hacim 800 mililitre olur; aradaki 160 mililitre, neredeyse fazladan bir su bardağıdır. Bu eksik un hamura değil, hamurun sıvı dengesine yansır: un azaldığı için hamur sulanır, yayılır ve tarifin beklediği dokuyu vermez. Aynı eksiklik sıvı tarafında olsaydı hamur bu kez sertleşirdi; yön değişir, sapmanın büyüklüğü değişmez.
İş bir de cup'ın tek bir şey olmamasıyla karışır. Amerikan tariflerinde yasal ölçü 240 mililitredir; aynı ülkedeki geleneksel tanım 236,6 mililitredir ve aradaki fark mutfakta önemsizdir. Buna karşılık İngiltere ve Avustralya kaynaklı tariflerde metrik cup kullanılır ve o 250 mililitredir. Bu yüzden çeviriye başlamadan önce tarifin hangi ülkeden geldiğine bakılır; site adresi, yazım biçimi ya da fırın derecesinin birimi çoğu zaman ipucu verir. Fırın derecesi Fahrenhayt yazıyorsa tarif büyük olasılıkla Amerikan kaynaklıdır.
En güvenilir yol hacmi hiç kullanmamaktır. Yabancı tarif gram veriyorsa gram doğrudan uygulanır ve cup tartışması ortadan kalkar. Yalnız cup veriyorsa, o cup'ın mililitre karşılığı yazılır ve sonra o hacim Türk kaplarına çevrilir: bir Amerikan cup'ı bir su bardağı artı iki yemek kaşığı eder, çünkü yemek kaşığı 15 mililitredir ve iki kaşık 30 mililitre yapar. Bu toplam 230 mililitreye gelir ve pratikte yeterince yakındır.
Tozlarda bir katman daha vardır ve atlanmamalıdır. Cup bir hacim ölçüsüdür; aynı cup un ile şekerde farklı ağırlık verir, çünkü tanecikler farklı sıkışır. Üstelik yabancı tarifler unu kabına nasıl doldurduğunu çoğu zaman yazmaz. Bu yüzden cup ile verilen bir un ölçüsü çevrildiğinde iki belirsizlik üst üste biner: birimin kendisi ve doldurma biçimi. Böyle tariflerde ilk deneme not alınarak yapılır ve sonuç bir sonraki sefere yazılır. İkinci denemede hangi yöne ne kadar gidileceği artık tahmin değil, kayıt olur.
Okuyucunun Dikkatine
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili bir karar vermeden önce hekiminize danışın.