Yumurta sarısı ve akı ayrılıp saklanacaksa, ikisi de ayrı kapalı kaplarda buzdolabında tutulmalıdır; ancak sarı, akıya göre daha hassastır çünkü zarı inceldiği için hava ve bakteriyle temas ettiğinde daha hızlı kurur ve yüzeyinde sert bir tabaka oluşturur.
Yumurta akı nasıl saklanır?
Yumurta akı, kapaklı bir kapta buzdolabında 2-4 gün boyunca saklanabilir; protein ağırlıklı yapısı sayesinde sarıya göre daha uzun dayanır ve kuruma riski de daha düşüktür. Büyük miktarda ak biriktirilecekse (örneğin sadece sarı kullanılan bir tarifin ardından), her biri bir yumurtaya denk gelecek şekilde buz kalıbına dökülüp dondurulması pratik bir yöntemdir; donan küpler daha sonra bir poşete aktarılıp etiketlenirse dolapta yer de kazanılmış olur.
Yumurta sarısı nasıl saklanır?
Yumurta sarısı, buzdolabında en fazla 1-2 gün saklanabilir ve mutlaka üzerini örtecek kadar su ya da hafifçe tuzlanmış suyla kaplı bir kapta tutulmalıdır; su, sarının yüzeyiyle doğrudan hava teması kurmasını engeller ve zarın kurumasını geciktirir. Su eklenmezse sarının üst yüzeyi birkaç saat içinde sertleşmeye başlar; bu su her gün değiştirilirse sarı bir gün daha bekletilebilir, ancak bu süre 2 günü aşmamalıdır.
İkisi de dondurulabilir mi?
Yumurta akı çırpılmadan doğrudan dondurulabilir ve 10-12 ay kalitesini korur; sarısı ise dondurulmadan önce çırpılmalı, aksi hâlde çözüldüğünde jelleşip pürüzlü bir doku alır. Tatlı tariflerinde kullanılacaksa sarıya küçük bir tutam şeker, tuzlu tariflerde ise bir tutam tuz eklenerek çırpılması bu jelleşmeyi önler.
Tarifte yalnızca biri kullanılacaksa ne yapılmalı?
Bir tarifte yalnızca sarı veya yalnızca ak kullanılacaksa, kalan kısmın israf edilmemesi için hemen bir sonraki kullanım planlanmalıdır; örneğin akı kullanılan bir kek tarifinden artan sarılar, aynı hafta içinde krema veya sos tarifinde değerlendirilebilir; sarılar bekletilecekse üzerini suyla kaplamak burada da geçerli bir kuraldır.
Ne zaman atılmalı?
Sarısı grileşmiş, üzerinde kabuklanma oluşmuş veya keskin bir koku veren yumurta sarısı atılmalıdır; akı ise bulanıklaşmış veya pembemsi bir renk almışsa güvenle kullanılmamalıdır. Her iki durumda da tadılmadan önce görsel ve koku kontrolü yeterli bir uyarı verir; şüpheli bir yumurta parçasının tadına bakmak hiçbir zaman gerekli bir kontrol adımı değildir; şüphe varsa doğrudan çöpe atmak her zaman en güvenli tercihtir; birkaç yumurtalık bir israf, bozulmuş bir malzemeyle yemek yapmaktan çok daha az önemlidir.
Ayırma işlemi neden önemlidir?
Sarı ve ak ayrılırken kabuk parçası veya sarının bir kısmının aka karışması, akın çırpılabilirliğini düşürür; bu yüzden ayırma işlemi temiz ellerle veya yumurta ayırıcı bir aparatla yapılmalı, kırık kabuk kalıntısı hemen çıkarılmalıdır. Yumurtalar buzdolabından yeni çıkarılmışken ayrılırsa, sarı zarı oda sıcaklığındakine göre daha dayanıklı olduğu için ayırma işlemi de daha kolay ve temiz gerçekleşir; oda sıcaklığındaki yumurta ise çırpma aşaması için daha uygundur.
Yorumlar (1)
Sarıyı üzerini su kaplamadan buzdolabına koydum, ertesi gün yüzeyi kurumuş ve zar sertleşmişti, yazıyı okuyunca hatamı anladım.
Su eklemeyi unutmak sık yapılan bir hata, sarı henüz atılacak durumda değilse üstünü hemen suyla kaplayıp aynı gün kullanmanız yeterli olur.