Pandemi döneminde gıdalara yönelik dikkat belirgin şekilde arttı; bazı ülkelerde dondurulmuş ürünlerden alınan numunelerde virüs tespit edildiği raporlanmıştı. Bu gelişmeler, dondurulmuş gıdaların hem üretim hem tüketim aşamasında güvenliğinin nasıl sağlandığı sorusunu gündeme getirdi.
Dünya Sağlık Örgütü ve ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi tarafından yapılan açıklamalarda, gıda veya gıda ambalajından insana bulaşma ihtimalinin çok düşük olduğu belirtilmişti. Aşağıda gıda kaynaklı virüslerin genel özellikleri ve dondurulmuş gıdaları güvenle saklamanın yolları ele alınıyor.
Gıdalarda Görülen Virüsler
Hepatit A ve Hepatit E virüsleri, rotavirüsler, norovirüsler ve calicivirüsler, su ve gıda kaynaklı enterik virüsler arasında sayılır; bu virüslerin genellikle fekal-oral yolla yayıldığı belirtilir. Gıdalar, işlenme öncesinde ya da sonrasında herhangi bir aşamada bu virüslerle temas ederek kontamine olabilir.
Virüsler kendi başlarına çoğalamayan mikroorganizmalar olduğu için kontamine gıdalar içerisinde genellikle düşük sayıda bulunur; asıl risk, bu gıdaların uygun olmayan koşullarda saklanmasıyla artar. Bu nedenle gıda güvenliği kuralları, virüslerin insana bulaşmasını önlemede önemli bir rol oynar.
Doğru Saklama Sıcaklığı
Mikroorganizmaların çoğu 4 ile 60 derece arasında etkin şekilde üreyebildiği için soğuk zincire dikkat edilmesi gerekir; buzdolabında saklanması gereken gıdalar uzun süre oda sıcaklığında bekletilmemelidir. Dondurulmuş ürünler ise etiketinde belirtilen sıcaklıkta, genellikle eksi 18 derece ve altında muhafaza edilmelidir.
Market alışverişinden sonra dondurulmuş gıdaların en kısa sürede eve götürülüp derin dondurucuya yerleştirilmesi, soğuk zincirin kesintiye uğramasını önler. Ambalajı hasarlı ya da şişmiş dondurulmuş ürünler, içerideki güvenliğin bozulmuş olabileceği düşünülerek satın alınmamalıdır.
Doğru Çözdürme Yöntemi
Dondurulmuş gıdaların mutfak tezgahında oda sıcaklığında çözülmeye bırakılması önerilmez; bu yöntem gıdanın dış yüzeyinin uzun süre riskli sıcaklık aralığında kalmasına yol açar. Bunun yerine ürünün bir gün öncesinden buzdolabının üst rafına alınarak yavaşça çözülmesi çok daha güvenli bir yöntemdir.
Hızlı çözdürme gerektiğinde soğuk suya kapalı ambalajıyla bırakma ya da mikrodalganın çözdürme fonksiyonu kullanılabilir; bu yöntemlerle çözülen gıda beklemeden pişirilmelidir. Bir kez çözülen gıdanın tekrar dondurulması, hem doku kaybına hem mikrobiyal risk artışına yol açabileceği için önerilmez.
Ambalaj ve Alışveriş Güvenliği
Dondurulmuş ürünlerin ambalajı eve gelene kadar temiz tutulmalı, market poşetinden çıkarılırken diğer taze gıdalarla temasından kaçınılmalıdır. Ambalaj üzerine dokunulduktan sonra ellerin yıkanması, gıda ile ilgili genel hijyen kurallarının en temel adımlarından biridir.
Dondurulmuş ürünler market arabasında ve poşetlerde, çiğ et ve tavuk gibi ürünlerden ayrı taşınmalıdır; bu ayrım çapraz kontaminasyon riskini azaltır. Kasadan sonra dondurulmuş ürünler alışverişin en sonunda, sıcak havada bekletilmeden eve götürülmelidir.
Genel Gıda Güvenliği Pratiği
Sağlık otoriteleri, gıda üzerinden virüs bulaşma riskinin düşük olduğunu belirtse de temel gıda güvenliği kurallarına uymak her zaman önerilir; bu kurallar yalnızca virüsler için değil bakteriyel bulaşma riskleri için de geçerlidir. Mutfak yüzeyleri ve kullanılan araç gereçler düzenli olarak temizlenmelidir.
Pişirme sırasında yeterli iç sıcaklığa ulaşmanın gıda kaynaklı çoğu mikroorganizmayı etkisiz hâle getirdiği belirtilir; bu nedenle özellikle et ve tavuk ürünlerinin iyice pişirilmesi önemlidir. Elleri sık sık yıkamak ve mutfak bezlerini düzenli değiştirmek, genel hijyenin sürdürülmesine katkı sağlar.
Attention Reader
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili bir karar vermeden önce hekiminize danışın.