Zerdeçal, sindirim sisteminin düzenlenmesinden vücudun hormon dengesine kadar pek çok alanda sağlığa faydalı olduğu belirtilen bir baharattır. Yemeklere sıcak sarı bir renk ve hafif acımsı bir tat katan zerdeçal, körinin de temel bileşenlerinden biridir.
Özellikle tavuk yemeklerinde ve kremalı makarnalarda sıkça kullanılan zerdeçal, çay olarak da tüketilir. Aşağıda zerdeçalın sağlığa etkilerini ve mutfakta nasıl kullanılacağını bulacaksınız.
Zerdeçalın sağlığa faydaları nelerdir?
Zerdeçalın iltihap önleyici bir baharat olduğu, iyi bir antioksidan kaynağı olarak zararlı bakterilerle mücadeleye ve vücudun toksinlerden arınmasına katkı sağladığı belirtilir. İçeriğindeki lifli yapısı sayesinde sindirim sistemini düzenlediği, şişkinlik ve gaz problemlerine karşı etkili olduğu ifade edilir.
İçerdiği kürkümin maddesinin hücrelerin bozulmasına karşı koruyucu olduğu ve kanser hücrelerine karşı koruyucu bir rol oynadığı belirtilir. Serotonin hormonunun salgılanmasına yardımcı olduğu, bu sayede ruh hâli üzerinde olumlu bir etkisi olduğu söylenir. Ağrı kesici özelliği bulunduğu, adet sancılarının hafifletilmesinde kullanılabileceği ve Alzheimer riskinin azaltılmasında olumlu etkileri olduğu gözlemlendiği ifade edilir.
Zerdeçalın olası yan etkileri nelerdir?
Zerdeçal ölçülü kullanıldığında faydalı bir baharat olarak değerlendirilse de aşırı tüketimi olumsuz etkilere yol açabilir. Aşırı kullanım sonrası mide bulantısı ve kalp çarpıntısı gibi etkilerin görülebileceği belirtilir.
Bu nedenle zerdeçal kullanımına dikkat edilmesi, kronik bir rahatsızlığı olanların ise zerdeçal tüketmeden önce doktoruna danışması önerilir.
Zerdeçal mutfakta nasıl kullanılır?
Zerdeçal, yağda kısa süre kavrulduğunda hem rengi hem aroması daha belirgin hâle gelir; bu yüzden yemeğin başında soğanla birlikte pişirilmesi önerilir. Pilav, mercimek çorbası, sebze yemekleri ve tavuk sotelerinde sıkça kullanılır.
Zerdeçal çayı hazırlamak oldukça pratiktir: 1 tatlı kaşığı zerdeçal, bir cezvede kısık ateşte birkaç dakika kaynatılır; isteğe göre limon eklenerek tüketilir. Zerdeçalın vücut tarafından daha iyi alınabilmesi için yanında karabiber kullanılması önerilir; karabiberdeki piperin, zerdeçalın etkisini artırdığı düşünülen bir bileşendir.
Zerdeçal nasıl saklanır?
Toz zerdeçal, hava almayan bir kapta, ışıktan uzak ve serin bir yerde saklandığında rengini ve aromasını uzun süre korur. Güneş ışığına maruz kalan zerdeçal zamanla solar ve keskinliğini kaybeder.
Taze zerdeçal kökü ise buzdolabında iki-üç hafta saklanabilir; uzun süreli saklamak isteyenler köküyü dilimleyip dondurabilir. Zerdeçal, elleri ve tezgâhı kolayca lekelediğinden hazırlık sırasında eldiven kullanmak ya da tezgâhı önceden korumaya almak pratik bir öneridir.
Altın süt nasıl yapılır?
Zerdeçalın çayın dışındaki popüler kullanım biçimlerinden biri altın süttür. Bir bardak süt, yarım çay kaşığı zerdeçal, bir tutam tarçın ve bir tutam karabiberle birlikte kısık ateşte ısıtılır; kaynatılmadan, ısınana kadar karıştırılması yeterlidir.
Tatlandırmak isteyenler bir tatlı kaşığı bal ekleyebilir; bal, sütün sıcaklığı biraz düştükten sonra karıştırılmalıdır, aksi hâlde balın bazı besin öğeleri yüksek ısıda bozulabilir. Altın süt, akşam saatlerinde sıcak olarak tüketilen bir içecek olarak tercih edilir.
Zerdeçal lekesi ve mutfak pratikleri
Zerdeçal, tezgâh, kesme tahtası ve plastik kaplarda kolayca kalıcı sarı leke bırakır; bu yüzden hazırlık öncesinde tezgâhın streç film ya da kağıtla korunması, sonrasında temizlik derdini büyük ölçüde azaltır. Ellerde oluşan lekeler ise limon suyu ve karbonat karışımıyla ovularak kolayca çıkarılabilir.
Zerdeçalı tarife eklerken toz hâlde bir kaşıkla ölçmek yerine küçük bir kavanozda hazırda tutmak, hem israfı önler hem de her seferinde aynı miktarı kullanmayı kolaylaştırır. Tarifte belirtilen miktarın azıyla başlayıp tada göre artırmak, zerdeçalın acılığının yemeğe hakim olmasını önler.
Attention Reader
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili bir karar vermeden önce hekiminize danışın.