Cempedak
Artocarpus integerJackfruit ile yakın akraba, ama daha küçük boyutlu ve çok daha yoğun-tatlı kokulu bir Güneydoğu Asya meyvesi. İçindeki sarı-turuncu dilimler hem çiğ hem kızartılarak tüketilir.
Cempedak Nedir?
Cempedak, Güneydoğu Asya'nın (Malezya, Endonezya, Brunei) tropikal bir meyvesidir (Artocarpus integer) ve jackfruit ile aynı cinsten, yakın bir akrabadır. Jackfruit'e göre daha küçük boyutlu, ince kabuklu ve çok daha yoğun kokuludur.
İçindeki sarı-turuncu dilimler yumuşak, tatlı ve yoğun aromalıdır; kokusu bazılarınca durian ile jackfruit arası tarif edilir. Büyük çekirdekleri de haşlanıp kestane gibi tüketilebilir.
Cempedakın Besin Değerleri
Çiğ 100 gram cempedak yaklaşık 95 kcal enerji içerir; yüksek karbonhidrat ve lif taşır. Değerler yaklaşıktır.
Cempedak Nasıl Tüketilmeli?
Cempedak, karbonhidrat ve lif kaynağı olarak dengeli beslenmenin bir parçası şeklinde değerlendirilebilir; dilimleri hem çiğ hem pişirilerek tüketilir.
Bu bilgiler geneldir; cempedak bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Cempedak Nasıl Seçilir?
İyi bir cempedak; kabuğu koyu sarı-kahverengiye dönmüş, hafif baskıyla esneyen ve kokusu güçlü-tatlı olandır. Yeşil-sert kabuklu meyve henüz olgunlaşmamıştır.
- Kabuğu koyu sarı-kahverengiye dönmüş olmalı
- Hafif baskıyla esnemeli
- Kokusu güçlü-tatlı olmalı
Cempedak Nasıl Saklanır?
Olgunlaşmamış cempedak oda sıcaklığında bekletilir; olgunlaştıktan sonra buzdolabında 2-3 gün içinde tüketilmesi önerilir, kokusu zamanla güçlenir.
Mutfakta Cempedak Kullanımı
Cempedak en çok taze dilimler hâlinde çiğ yenir; ayrıca hamura bulanıp kızartılarak (goreng cempedak) Malezya-Endonezya mutfağında sevilen bir atıştırmalık hazırlanır.
Cempedak ile Jackfruit Farkı Nedir?
Cempedak daha küçük, kabuğu daha ince ve kokusu çok daha yoğun-keskindir; jackfruit ise daha büyük, daha hafif kokulu ve daha yaygın bulunan bir türdür. İkisi de aynı cinsten (Artocarpus) gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Cempedak çekirdeği yenir mi?
Evet; büyük çekirdekleri haşlanıp ya da kavrulup kestaneye benzer bir atıştırmalık olarak tüketilebilir.
Cempedak kokusu neden bu kadar güçlü?
Olgunlaşma sürecinde açığa çıkan uçucu ester bileşikleri yoğun-tatlı-fermente bir koku oluşturur; bu, Artocarpus cinsi meyvelerin (jackfruit, cempedak) ortak bir özelliğidir.
Cempedak Türkiye'de bulunur mu?
Bulunmaz; kokusu ve çabuk bozulması nedeniyle taze ithalatı pratik değildir.