Tarator
Görsel: E4024 · CC BY-SA 4.0
Dövülmüş ceviz, sarımsak, ekmek içi, sirke ve zeytinyağının bir araya getirilmesiyle yapılan, kremamsı ve keskin bir Balkan-Türk mezesi sosudur. Balık kızartması ve sebze kızartmalarının klasik eşlikçisidir.
Tarator Nedir?
Tarator, dövülmüş ceviz, sarımsak, ıslatılmış ekmek içi, sirke ve zeytinyağının havanda ya da blenderde ezilip kremamsı bir kıvama getirilmesiyle yapılan bir sostur. Balkanlar'dan Türkiye'ye, Orta Doğu'nun bazı bölgelerine kadar geniş bir coğrafyada bilinir.
Kıvamı ekmek ya da bazı bölgelerde badem/fındıkla da yapılabilir; Bulgaristan'da soğuk bir yoğurt-salatalık çorbasının da adı olduğundan, hangi tarator kastedildiği bağlamdan anlaşılır.
Taratorun Besin Değerleri
100 gram tarator yaklaşık 300 kcal enerji içerir; cevizden ve zeytinyağından gelen yağ taşır. Değerler tarife göre değişir, yaklaşıktır.
Tarator Nasıl Tüketilmeli?
Tarator, dengeli beslenmenin bir parçası şeklinde, sos/meze olarak ölçülü miktarlarda tüketilir.
Bu bilgiler geneldir; tarator bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez. Kuruyemiş alerjisi olanların taratordan kaçınması gerekir.
Tarator Nasıl Seçilir?
Ev yapımı tarator için iyi malzemeler; cevizin taze-acımamış, sarımsağın sert-canlı olmasıdır. Hazır ürünlerde kıvam pürüzsüz-kremamsı, koku taze sarımsaklı olmalıdır.
- Kıvamı pürüzsüz-kremamsı olmalı, ayrışmış olmamalı
- Kokusu taze sarımsaklı-cevizli olmalı, acımsı-ekşi kokmamalı
- Ev yapımında ceviz taze kırılmış olmalı
Tarator Nasıl Saklanır?
Tarator, buzdolabında kapalı bir kapta birkaç gün saklanabilir; taze hazırlandığından kısa sürede tüketilmesi önerilir.
Mutfakta Tarator Kullanımı
Tarator en çok kızarmış balık (özellikle hamsi), kızarmış sebze (patlıcan, kabak) ve bazı mezelerin yanında soğuk sos olarak servis edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tarator ile skordalya aynı şey mi?
Yakın akrabadır; ikisi de sarımsaklı-kıvamlı bir soğuk sostur ama tarator genellikle ceviz temelliyken, skordalya patates ya da ekmek temellidir.
Tarator evde nasıl yapılır?
Ceviz ve sarımsak havanda dövülür, ıslatılmış ekmek içi eklenir, sirke ve zeytinyağıyla kıvamlı bir sos hâline getirilir.
Tarator Türkiye'nin her yerinde bulunur mu?
Özellikle Karadeniz ve Trakya mutfağında yaygındır; balık lokantalarında sıkça sunulur, genellikle taze hazırlanır.