Akivades
Ruditapes decussatusKumlu diplerde yaşayan, çizgili kabuklu küçük bir midye türü. İtalyan mutfağında “vongole” olarak makarnada, TR mutfağında zeytinyağlı ve buğulama olarak kullanılır.
Akivades Nedir?
Akivades (Ruditapes decussatus), kumlu ve çamurlu sığ diplerde yaşayan, çizgili-kareli desenli kabuğa sahip küçük bir midye (kabuklu deniz canlısı) türüdür. Türkçede “kum midyesi” olarak da bilinir; İtalyanca adı olan “vongole” ile de anılır.
İki kapaklı kabuğu içinde küçük, lezzetli bir et taşır; canlı satılır ve pişince kabuğu açılır. İtalyan mutfağının “spaghetti alle vongole” tarifinin ana malzemesidir.
Akivadesin Besin Değerleri
100 gram çiğ midye eti yaklaşık 86 kcal enerji, 14,7 g protein ve çok düşük yağ içerir; özellikle demir ve B12 vitamini bakımından son derece zengindir. Kabuklu deniz ürünleri arasında en yüksek B12 kaynaklarından biridir.
Akivadesin Faydaları Nelerdir?
Yüksek protein, demir ve B12 içeriğiyle akivades, dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilebilir; düşük yağlı ve besin yoğun bir deniz ürünüdür. Kabuklu deniz ürünlerine alerjisi olanların dikkatli olması gerekir.
Bu bilgiler geneldir; akivades bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Akivades Nasıl Seçilir?
Taze akivades canlı satılır; kabukları kapalı ya da dokununca kapanan, ağır ve deniz kokulu olmalıdır. Kırık kabuklu ya da açık kalıp kapanmayan örnekler ölmüştür ve alınmamalıdır.
- Kabuklar kapalı olmalı; açık olanlar dokununca kapanmalı
- Kırık, çatlak kabuklu örnekler ayıklanmalı
- Deniz kokusu temiz olmalı; ağır-kötü koku bozulmayı gösterir
Akivades Nasıl Saklanır?
Akivades canlı bir üründür; buzdolabında nemli bir bezle örtülü, hava alacak şekilde (tatlı su içinde değil) 1–2 gün saklanmalıdır. Kapalı kapta ya da suda bekletmek onları öldürür.
Mutfakta Akivades Kullanımı
Akivades en çok sarımsak ve beyaz şarapla buğulanarak vongole makarnada, ayrıca zeytinyağlı ve limonlu soğuk meze olarak kullanılır. Pişirmeden önce kumu attırılmalıdır.
Akivadesin Kumu Nasıl Attırılır?
Akivades, deniz suyu yoğunluğunda tuzlu soğuk suda birkaç saat bekletilir; bu sürede canlılar içlerindeki kumu suya bırakır, ardından yıkanıp pişirilir.
Spaghetti Vongole Nasıl Yapılır?
Sarımsak zeytinyağında hafif kavrulur, akivades ve beyaz şarap eklenip kapak altında kabuklar açılana dek pişirilir; haşlanmış spaghetti ve maydanozla harmanlanır.
Akivades Hangi Tariflerle Kullanılır?
Spaghetti vongole, zeytinyağlı akivades, buğulama akivades ve deniz ürünlü güveçler en bilinen kullanımlarıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Akivades ile vongole aynı mı?
Evet; “vongole”, akivades benzeri kum midyelerinin İtalyanca adıdır ve aynı tür kabuklu deniz ürününü tanımlar.
Pişince açılmayan akivades yenir mi?
Hayır; pişirmeden önce zaten ölmüş olabileceğinden, pişince açılmayan kabuklar ayıklanıp atılmalıdır.
Akivades çiğ yenir mi?
Bazı mutfaklarda çok taze örnekleri çiğ tüketilse de, güvenlik açısından iyice pişirilerek tüketilmesi önerilir; özellikle risk grupları çiğ tüketmemelidir.
Akivades ile midye farkı nedir?
İkisi de çift kabuklu yumuşakçadır; akivades küçük, çizgili-kareli desenli kum midyesidir, yaygın “midye” ise koyu kabuklu kara midyeyi (Mytilus) ifade eder.
Akivades nasıl temizlenir?
Önce tuzlu suda kumu attırılır, ardından kabukları fırçalanıp bol suda durulanır; kırık ve açık kalanlar ayıklanır.