Haşhaş Tohumu
Papaver somniferumGelincik türü bir bitkinin minik, gri-mavimsi tohumlarından oluşan, hafif cevizimsi ve gevrek dokulu bir baharat. Poğaça, çörek ve bazı tatlıların üzerinde kullanılır.
Haşhaş Tohumu Nedir?
Haşhaş tohumu (Papaver somniferum), gelincik türü bir bitkinin olgunlaşmış kapsüllerinin içindeki minik, gri-mavimsi tohumlardan oluşan bir baharattır. Bitkinin afyon içeren sütümsü özsuyu koza (kapsül) yeşilken elde edilir; olgunlaşmış tohumların içinde bu bileşiklerden pratik olarak eser miktarda bulunur.
Hafif cevizimsi bir tada ve çıtır bir dokuya sahiptir; Orta Avrupa ve Anadolu mutfaklarında hamur işlerinin üzerinde ya da tatlı içi olarak sıkça kullanılır.
Haşhaş Tohumunun Besin Değerleri
Haşhaş tohumu 100 gramda yaklaşık 525 kcal enerji, 18 g protein ve 41,6 g yağ içerir; kalsiyum içeriği (1438 mg) özellikle dikkat çekicidir. Tarifte kullanılan miktar (bir tutam ya da birkaç yemek kaşığı) sınırlı olduğundan günlük beslenmeye ölçülebilir katkısı azdır.
Haşhaş Tohumunun Faydaları Nelerdir?
Haşhaş tohumu, kalsiyum ve sağlıklı yağ içeriğiyle dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilebilir; içerdiği bitkisel bileşikler üzerine araştırmalar sürmektedir.
Bu bilgiler geneldir; haşhaş tohumu bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez. Yoğun tüketimde bazı ilaç testlerini etkileyebileceği bilinir; düzenli ilaç testi yapılan kişilerin bunu göz önünde bulundurması önerilir.
Haşhaş Tohumu Nasıl Seçilir?
Kaliteli haşhaş tohumu kuru, akıcı ve homojen gri-mavimsi renkte olmalıdır; nemlenmiş ya da topaklanmış tohumlardan kaçınılmalıdır.
- Taneler kuru ve akıcı olmalı; nem almış tohumlar topaklanır.
- Koyu, homojen bir renk tazeliğin işaretidir; solgunluk bayatlamayı gösterir.
- Güvenilir, sık satış yapan bir kaynaktan alınması tazeliği garanti eder.
Haşhaş Tohumu Nasıl Saklanır?
Haşhaş tohumu, yağ oranı yüksek olduğundan oda sıcaklığında birkaç ay içinde acılaşabilir; kapalı bir kavanozda serin bir yerde saklanmalı, uzun süreli saklama için buzdolabı tercih edilmelidir.
Mutfakta Haşhaş Tohumu Kullanımı
Haşhaş tohumu; poğaça, çörek, kek ve bazı ekmeklerin üzerinde ya da hamur içinde kullanılır. Orta Avrupa mutfağında haşhaşlı kek ve tatlı dolgusu olarak da sıkça karşımıza çıkar.
Haşhaşlı Kek İçi Nasıl Yapılır?
Haşhaş tohumu ince öğütülüp süt ve şekerle kaynatılarak koyu bir dolgu hâline getirilir; bu karışım kek ve çörek içine sürülerek pişirilir.
Haşhaş Tohumu Hangi Tariflerle Kullanılır?
Haşhaşlı poğaça, haşhaşlı çörek, haşhaşlı kek ve bazı Orta Avrupa kökenli tatlı ekmek tariflerinde kullanılır; ayrıca bazı salata soslarına da eklenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Haşhaş tohumu neye iyi gelir?
Haşhaş tohumu kalsiyum ve sağlıklı yağlar açısından zengindir ve dengeli beslenmenin parçası olarak değerlendirilebilir. Bir besindir; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.
Haşhaş tohumu uyuşturucu madde içerir mi?
Olgunlaşmış haşhaş tohumunun kendisi pratikte eser miktarda afyon alkaloidi içerir; gıda amaçlı satılan haşhaş tohumu güvenle tüketilebilir, ancak yoğun tüketim sonrası bazı ilaç testlerinde geçici pozitif sonuç görülebilir.
Haşhaş tohumu nasıl öğütülür?
Haşhaş tohumu, özel bir haşhaş değirmeni ya da güçlü bir mutfak robotuyla ince bir toz ya da macun kıvamına getirilecek şekilde öğütülür; bütün tohum sert dokusu nedeniyle çiğnendiğinde tam olarak parçalanmaz.
Haşhaşlı tatlılar nerelerde yaygındır?
Haşhaşlı kek ve çörek özellikle Orta ve Doğu Avrupa mutfaklarında (Polonya, Macaristan, Avusturya) yaygındır; Türk mutfağında ise daha çok poğaça ve ekmek üzerinde görülür.
Haşhaş tohumu ile haşhaş yağı aynı şey midir?
Hayır; haşhaş yağı, tohumun sıkılmasıyla elde edilen sıvı bir yağdır ve genellikle salata ya da kozmetik amaçlı kullanılır, tohumun kendisi ise bütün ya da öğütülmüş hâlde pişirmede kullanılır.