Kalkan
Scophthalmus maximusYassı gövdesi ve kalın, beyaz etiyle Karadeniz'in en değerli balıklarından. Genelde ızgara ya da fırında, kılçığıyla birlikte dilimlenerek pişirilir.
Kalkan Nedir?
Kalkan (Scophthalmus maximus), yuvarlağa yakın yassı gövdesi ve derisindeki kemiksi çıkıntılarla tanınan bir Karadeniz balığıdır. Deniz tabanında yaşar, iri boyu ve kalın etiyle Türkiye'nin en değerli-pahalı balıklarından biri kabul edilir.
Eti beyaz, sıkı ve nispeten yağsızdır; kılçığı yassı bir iskelet üzerinde uzanır. Bu yüzden genelde kılçığıyla birlikte kalın dilimler hâlinde satılıp pişirilir.
Kalkanın Besin Değerleri
Kalkan, diğer yassı balıklara benzer şekilde düşük-orta yağlı bir profile sahiptir; 100 gramı yaklaşık 100 kcal enerji, 16,8 g protein ve 2,3 g yağ içerir.
Kalkanın Faydaları Nelerdir?
Yüksek kaliteli protein ve düşük yağ oranıyla kalkan, dengeli beslenmenin parçası olarak öne çıkan değerli balıklardandır.
Bu bilgiler geneldir; kalkan bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Kalkan Nasıl Seçilir?
Taze kalkanın eti beyaz ve diridir; kesildiğinde ışıltılı bir görünüm sunar.
- Et beyaz ve diri olmalı; sarımsı-donuk renk tazeliğin gittiğini gösterir.
- Dilim satın alınıyorsa kılçık çevresi temiz ve kansız görünmeli.
- Kendine has hafif deniz kokusu olmalı, keskin kokular tercih edilmemeli.
Kalkan Nasıl Saklanır?
Kalkan buzdolabında buz üzerinde 1 gün taze kalır. Dilim hâlinde hava almayan pakette derin dondurucuda 2–3 ay saklanabilir.
Mutfakta Kalkan Kullanımı
Kalkan genelde kılçıklı kalın dilimler hâlinde fırında ya da ızgarada pişirilir; kalın eti sayesinde kolay dağılmaz.
Kalkan Nasıl Temizlenir?
Derisindeki kemiksi çıkıntılar kazınır, iç organlar çıkarılır ve gövde enine kalın dilimler hâlinde kesilir. Balıkçıdan hazır dilimlenmiş almak da yaygın bir tercihtir.
Fırında Kalkan Nasıl Yapılır?
Dilimlenmiş kalkan zeytinyağı, tuz ve limonla ovulup 200°C fırında 20–25 dakika pişirilir. Kalın eti nedeniyle orta ateşte yavaşça pişirilmesi doku bütünlüğünü korur.
Kalkan Hangi Tariflerle Kullanılır?
Fırında kalkan, ızgara kalkan dilimi ve tereyağlı kalkan en çok tercih edilen tariflerdendir. Sade baharatlarla pişirilmesi balığın kendi tadını öne çıkarır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kalkan neye iyi gelir?
Kalkan; yüksek kaliteli protein ve düşük yağ oranıyla dengeli beslenmenin parçası olarak öne çıkan değerli balıklardandır. Bir besindir; hastalık tedavisi iddiası taşımaz.
Kalkan ne kadar pişirilmeli?
Kalın dilimler fırında 20–25 dakika, ızgarada ise her yüzü 6–7 dakika pişirilmelidir.
Kalkanın kılçığı çok mudur?
Kalkanın kılçık yapısı yassı ve tek bir merkezi iskelet şeklindedir; dilim yenirken kılçık kolayca ayrılabilir.
Kalkan neden pahalıdır?
Kalkanın büyümesi yavaştır ve Karadeniz'de av kotalarıyla korunur; sınırlı arz ve kaliteli eti fiyatının yüksek olmasında etkilidir.
Kalkan dondurulabilir mi?
Evet, dilim hâlinde hava almayan pakette derin dondurucuda 2–3 ay saklanabilir.