Pekmez

Pekmez Nedir?

Pekmez, üzüm, dut, keçiboynuzu, ardıç veya pancar suyunun toprak veya kireçle durultulup uzun süre kaynatılarak koyu bir şuruba dönüştürülmesiyle elde edilen geleneksel bir Türk tatlandırıcısıdır. Balkanlar ve Kafkasya’da da benzer ürünler (petimezi, doşab) bilinir.

En yaygın türü üzüm pekmezidir; dut pekmezi daha koyu ve yoğun, keçiboynuzu pekmezi ise belirgin şekilde daha mineral ağırlıklı bir tada sahiptir. Hiçbirine ek şeker katılmaz; tatlılığı meyvenin doğal şekerinden gelir.

Pekmezin Besin Değerleri

Pekmez, meyve suyunun koyulaştırılmış hali olduğu için yoğun bir şeker konsantrasyonu taşır; 100 gramı yaklaşık 330 kcal enerji ve 81 g karbonhidrat içerir (üzüm pekmezine yakın Yunan petimezi verisine dayanan yaklaşık değerlerdir). Keçiboynuzu pekmezi özellikle demir içeriğiyle bilinir.

Pekmezin Faydaları Nelerdir?

Pekmez, rafine şekere göre eser miktarda mineral (demir, kalsiyum, potasyum) taşıyan geleneksel bir tatlandırıcıdır ve dengeli beslenmenin parçası olarak tüketilebilir. Keçiboynuzu pekmezi geleneksel olarak demir eksikliğine karşı önerilir; bu geleneksel bir kullanımdır, tıbbi bir tedavi yöntemi değildir.

Bu bilgiler geneldir; pekmez bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez. Yüksek şeker yoğunluğu nedeniyle aşırı tüketimden kaçınılması önerilir.

Pekmez Nasıl Seçilir?

Kaliteli pekmez seçerken içindekiler listesinin kısalığına ve kıvamına dikkat edilmelidir.

• İçindekiler listesinde yalnızca meyve suyu (ve gerekirse durultma toprağı) yazmalı; nişasta şurubu veya ek şeker eklenmemiş olmalı.
• Kıvamı akışkan ama yoğun olmalı; çok sulu ürünler seyreltilmiş olabilir.
• Koyu, mat renk ve doğal meyve kokusu kaliteli bir pekmezin işaretidir.

Pekmez Nasıl Saklanır?

Pekmez, oda sıcaklığında, kapağı kapalı, serin ve karanlık bir dolapta aylarca saklanabilir. Açıldıktan sonra buzdolabında saklanması hem tazeliğini korur hem de şekerlenme riskini azaltır.

Mutfakta Pekmez Kullanımı

Pekmez; kahvaltıda tahinle karıştırılarak, tatlılarda, kurabiyelerde ve bazı et yemeklerinde tatlandırıcı olarak kullanılır. Yüksek ısıda karamelize olma eğilimindedir, bu yüzden fırın tariflerinde sıcaklık kontrolü önemlidir.

Tahin Pekmez Nasıl Yapılır?

Tahin ve pekmez ayrı kaplarda hafifçe karıştırıldıktan sonra bir tabakta yan yana ya da harmanlanmış şekilde servis edilir; ekmeğe batırılarak geleneksel bir kahvaltı sunumu oluşturulur.

Pekmez Hangi Tariflerle Kullanılır?

Tahin pekmez, pekmezli kurabiye, pekmez helvası ve pekmezli ceviz kavurması pekmezin en sık kullanıldığı tariflerdendir. Bazı bölgelerde et yemeklerine hafif tatlılık katmak için de kullanılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Pekmez neye iyi gelir?

Pekmez, eser miktarda mineral taşıyan geleneksel bir tatlandırıcıdır; özellikle keçiboynuzu pekmezi demir içeriğiyle bilinir. Bir besindir; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.

Pekmez ile bal arasındaki fark nedir?

Pekmez meyve suyunun kaynatılmasıyla, bal ise arıların çiçek nektarını işlemesiyle elde edilir. İkisi de yoğun şeker içerir; tat ve üretim yöntemi farklıdır.

Pekmez nasıl yapılır?

Meyve suyu sıkıldıktan sonra kireç veya toprakla durultulur, süzülür ve kıvam alana kadar saatlerce kaynatılır; hiçbir aşamada ek şeker kullanılmaz.

Hangi pekmez daha çok demir içerir?

Keçiboynuzu pekmezi, diğer türlere göre demir içeriğiyle öne çıkan bir çeşittir; geleneksel olarak bu nedenle tercih edilir.

Pekmez şekerlenir mi?

Evet, zamanla kap dibinde şeker kristalleri oluşabilir; bu doğal bir süreçtir ve pekmezin bozulduğu anlamına gelmez, hafifçe ısıtılarak eritilebilir.