Teke
Melicertus kerathurusKumlu diplerde yaşayan, çizgili kabuklu iri bir karides türü. Tatlı, dolgun etiyle ızgara, güveç ve sote tariflerinde değer görür.
Teke Nedir?
Teke (Melicertus kerathurus), kumlu sığ diplerde yaşayan, kabuğunda çizgili desenler bulunan iri bir karides türüdür. Türkiye kıyılarında “teke” ya da “çizgili karides” olarak bilinir ve dolgun, tatlı etiyle değer görür.
Sıradan karideslere göre daha iri ve etli olduğundan güveç, ızgara ve sote gibi tariflerde tek tek değerlendirilir. Pişince kabuğu kırmızı-turuncuya döner ve gövdesi kıvrılır.
Tekenin Besin Değerleri
100 gram çiğ karides yaklaşık 85 kcal enerji, 20 g protein ve çok düşük yağ içerir; selenyum ve B12 vitamini bakımından iyi bir kaynaktır. Yüksek proteini ve düşük kalorisiyle hafif bir deniz ürünüdür.
Tekenin Faydaları Nelerdir?
Yüksek protein, düşük yağ ve selenyum içeriğiyle teke, dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilebilir. Kabuklu deniz ürünlerine alerjisi olanların dikkatli olması gerekir.
Bu bilgiler geneldir; teke bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Teke Nasıl Seçilir?
Taze teke; kabuğu parlak ve sıkı, başı gövdesine sıkıca bağlı, deniz kokulu olan karidestir. Başı kararmış, gevşemiş ya da amonyak kokan örnekler bayatlamıştır.
- Kabuk parlak ve sıkı olmalı, baş gövdeye sıkı bağlı olmalı
- Et diri ve saydam-gri olmalı, siyah lekelenme olmamalı
- Deniz kokusu temiz olmalı; amonyak kokusu bayatlığı gösterir
Teke Nasıl Saklanır?
Taze teke buzdolabında buz üzerinde en fazla 1 gün saklanmalı, mümkünse alındığı gün pişirilmelidir. Temizlenip hava almayan poşette dondurucuda aylarca bekletilebilir.
Mutfakta Teke Kullanımı
Teke en çok güveç (karides güveç), ızgara ve zeytinyağı-sarımsakla sote olarak pişirilir; iri ve etli olduğundan tek tek servis edilir. Sertleşmemesi için çok kısa süre pişirilmelidir.
Teke Güveç Nasıl Yapılır?
Soğan, sarımsak, biber ve domates zeytinyağında sotelenir; temizlenmiş teke, kaşar ekleyerek ya da eklemeden güveç kabında kısa süre fırınlanarak servis edilir.
Teke Neden Sertleşir?
Karidesgiller çok çabuk pişer; fazla pişirilince eti su kaybedip sertleşir. Rengi dönüp gövdesi kıvrıldığında pişmiştir ve ateşten alınmalıdır.
Teke Hangi Tariflerle Kullanılır?
Teke güveç, ızgara teke, teke sote ve deniz ürünlü makarna en bilinen kullanımlarıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Teke ile karides aynı mı?
Teke bir karides türüdür; sıradan karideslere göre daha iri, çizgili kabuklu ve etlidir, bu yüzden ayrı bir adla anılır.
Tekenin bağırsağı nasıl çıkarılır?
Sırt kısmı boyunca hafif bir kesik açılıp içteki koyu damar (bağırsak) bıçak ucuyla çıkarılır ve teke bol suda yıkanır.
Teke kabuğuyla mı pişirilir?
Izgara ve güveçte çoğunlukla kabuğuyla pişirilir; kabuk hem aroma verir hem eti kurumaktan korur, servis öncesi soyulabilir.
Teke çiğ yenir mi?
Güvenlik açısından iyice pişirilerek tüketilmesi önerilir; özellikle risk grupları çiğ tüketmemelidir.
Teke dondurulmuş alınır mı?
Evet; taze bulunamadığında dondurulmuş teke de kullanılabilir, buzu yavaşça buzdolabında çözdürülüp hemen pişirilmelidir.