Arpa
Hordeum vulgareDünyanın en eski yetiştirilen tahıllarından biri; çıtır dokusu ve hafif tatlımsı tadıyla çorba ve pilavlarda kullanılan bir tam tahıl.
Arpa Nedir?
Arpa (Hordeum vulgare), dünyanın en eski yetiştirilen tahıllarından biridir ve tarih boyunca hem insan beslenmesinde hem hayvan yeminde hem de bira üretiminde kullanılmıştır. En yaygın satılan hâli, kepeğinin bir kısmı alınmış “perlik arpa”dır.
Kabuğu tam korunmuş arpa daha uzun pişme süresi gerektirirken, perlik arpa daha hızlı yumuşar. Hafif tatlımsı, çıtır bir dokusu vardır.
Arpanın Besin Değerleri
Pişmiş 100 gram perlik arpa yaklaşık 123 kcal enerji, 2,3 g protein ve 3,8 g lif içerir; beta-glukan adlı çözünür lif türü açısından zengin bir tahıldır.
Arpanın Faydaları Nelerdir?
Lif ve özellikle beta-glukan içeriğiyle arpa, dengeli beslenmenin parçası olarak öne çıkan tahıllardandır. Yavaş sindirilen yapısı, geleneksel olarak doyurucu çorba ve pilavların tercih edilen malzemelerinden biri olmasına neden olmuştur.
Bu bilgiler geneldir; arpa bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez. Gluten içerdiğinden çölyak hastalarının arpa tüketmemesi gerekir.
Arpa Nasıl Seçilir?
Kaliteli arpada tane rengi açık bej ve homojen olmalı; perlik (soyulmuş) mi yoksa kabuklu (tam tahıl) mi olduğu tarife göre seçilmelidir.
- Hızlı pişirme için perlik arpa, daha yoğun lif için kabuklu arpa tercih edilmeli.
- Taneler eşit boyda ve kırıksız olmalı.
- Küf kokusu veya nem izi taşımamalı.
Arpa Nasıl Saklanır?
Kuru arpa, kapalı bir kapta serin ve karanlık bir dolapta 1 yıla kadar tazeliğini korur. Pişmiş hâli buzdolabında hava geçirmez kapta 4–5 gün saklanabilir.
Mutfakta Arpa Kullanımı
Arpa en çok çorbalarda ve pilav benzeri tariflerde kullanılır; risotto tekniğiyle de pişirilerek kremsi bir “arpa risottosu” hazırlanabilir.
Arpa Çorbası Nasıl Yapılır?
Yıkanan perlik arpa, sebze veya et suyunda soğan ve havuçla birlikte kısık ateşte 25–30 dakika, taneler yumuşayana kadar kaynatılır.
Arpa Pilavı Nasıl Yapılır?
Kavrulan soğan üzerine yıkanmış arpa eklenip kısa süre kavrulur; sıcak su ilave edilip kısık ateşte kapağı kapalı 25–30 dakika demlenerek pişirilir.
Arpa Hangi Tariflerle Kullanılır?
Arpa çorbası, arpa pilavı, sebzeli arpa salatası ve arpa risottosu en sık hazırlanan tariflerdendir.
Sıkça Sorulan Sorular
Perlik arpa ile kabuklu arpa farkı nedir?
Perlik arpanın kepek tabakasının bir kısmı alınmıştır, bu yüzden daha hızlı pişer; kabuklu arpa ise tam tahıldır, daha uzun pişme süresi ve daha fazla lif içerir.
Arpa neye iyi gelir?
Beta-glukan ve lif açısından zengindir; dengeli beslenmenin parçası olarak öne çıkan tahıllardandır. Bir besindir; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.
Arpa glutensiz midir?
Hayır, arpa gluten içerir; çölyak hastaları ve glutene duyarlı kişiler arpa tüketmemelidir.
Arpa ne kadar sürede pişer?
Perlik arpa ortalama 25–30 dakikada pişerken, kabuklu tam tahıl arpa 45–60 dakika ve genelde önceden ıslatma gerektirir.
Arpa şehriyeye benzer mi?
Hayır, farklı ürünlerdir; şehriye undan yapılan bir makarna türüyken arpa doğal bir tane tahıldır. Görsel olarak bazı çorbalarda karıştırılsa da doku ve besin değerleri farklıdır.