Börülce

Börülce Nedir?

Börülce (Vigna unguiculata), uzun ve ince baklaları içinde sıralanan tohumlarıyla tanınan bir bakliyattır. Türkiye’de hem taze (yeşil bakla hâlinde, sebze gibi) hem kuru (bakliyat gibi) tüketilir; özellikle Ege bölgesinde yaz aylarının vazgeçilmez sebzelerinden biridir.

Taze börülcenin baklası da yenir; kuru tanesi ise diğer bakliyatlar gibi ıslatılıp haşlanarak pişirilir. İki hâli de farklı tariflerde kullanım bulur.

Börülcenin Besin Değerleri

Haşlanmış 100 gram kuru börülce yaklaşık 116 kcal, 7,7 g bitkisel protein ve 6,5 g lif içerir. Demir ve folat açısından da zengin bir bakliyattır.

Börülcenin Faydaları Nelerdir?

Lif ve bitkisel protein bakımından zengin olan börülce, dengeli beslenmenin parçası olarak hem doyurucu hem hafif bir besindir. Taze hâli düşük kalorili olduğundan yaz aylarında sebze ağırlıklı beslenmede tercih edilir.

Bu bilgiler geneldir; börülce bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.

Börülce Nasıl Seçilir?

Taze börülcede bakla sertliği ve renk canlılığı, kuru börülcede ise tane bütünlüğü aranır.

• Taze bakla parlak yeşil ve kırılınca çıtırtı sesi vermeli.
• Bakla içindeki taneler henüz küçük ve yumuşak olmalı; büyümüş taneler sertleşmiştir.
• Kuru börülcede kırık tane ve toz oranı düşük olmalı.

Börülce Nasıl Saklanır?

Taze börülce buzdolabında delikli bir poşette 3–4 gün taze kalır. Kuru börülce kapalı bir kapta serin ve karanlık bir dolapta 1 yıla kadar saklanabilir; haşlanmış hâli buzdolabında 3–4 gün bekletilebilir.

Mutfakta Börülce Kullanımı

Taze börülce zeytinyağlılarda bakla hâliyle doğranıp pişirilir; kuru börülce ise ıslatılıp haşlanarak salata, çorba veya yemeklerde değerlendirilir.

Zeytinyağlı Börülce Nasıl Yapılır?

Taze börülce baklaları temizlenip 3–4 cm uzunlukta doğranır; soğan, domates ve zeytinyağıyla birlikte kısık ateşte kendi suyunda 25–30 dakika pişirilir. Soğuk servis edilir.

Kuru Börülce Nasıl Pişirilir?

Kuru taneler 2–3 saat ıslatılıp süzülür, bol suda kaynadıktan sonra kısık ateşte 30–40 dakika yumuşayana kadar haşlanır.

Börülce Hangi Tariflerle Kullanılır?

Zeytinyağlı börülce, börülce salatası, etli börülce yemeği ve börülce çorbası en sık hazırlanan tariflerdir.

Sıkça Sorulan Sorular

Taze ve kuru börülce arasındaki fark nedir?

Taze börülce, henüz olgunlaşmamış yeşil baklasıyla birlikte sebze gibi pişirilir; kuru börülce ise tam olgunlaşıp kurutulmuş tanedir ve diğer bakliyatlar gibi ıslatılıp haşlanır.

Börülce neye iyi gelir?

Lif, bitkisel protein ve demir açısından zengindir; dengeli beslenmenin parçası olarak değerlidir. Bir besindir; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.

Börülce ile barbunya karıştırılır mı?

Görsel olarak bazen karıştırılsa da farklı türlerdir; börülcenin baklası daha uzun ve incedir, tanesi de farklı bir tada sahiptir.

Kuru börülce ıslatılmadan pişer mi?

Islatılmadan da pişirilebilir ama pişme süresi belirgin şekilde uzar; ıslatma taneleri yumuşatıp süreyi kısaltır.

Taze börülce dondurulabilir mi?

Evet, temizlenip doğranan taze börülce kısa süre haşlandıktan (blanch) sonra dondurucuda birkaç ay saklanabilir.