Dut
Morus nigraBöğürtlene benzeyen uzun şekli ve yoğun tatlılığıyla bilinen, çok kısa raf ömürlü bir yaz meyvesi. Taze tüketilir, pekmez ve kurusu da geleneksel olarak üretilir.
Dut Nedir?
Dut (Morus cinsi, en yaygın taze tüketileni kara dut, Morus nigra), uzunca, çok sayıda küçük tanenin birleşmesiyle oluşan, koyu mor-siyah veya beyaz renkli bir yaz meyvesidir. Böğürtlene benzer ama daha uzun ve genelde daha tatlıdır.
Türkiye’de hem kara dut hem beyaz dut yetişir; beyaz dut genelde pekmez ve kurutma için, kara dut ise taze tüketim için tercih edilir.
Dutun Besin Değerleri
Dut düşük kalorili bir meyvedir; 100 gramı yaklaşık 43 kcal enerji içerir. C vitamini ve demir bakımından dikkat çekicidir.
Dutun Faydaları Nelerdir?
C vitamini, demir ve antioksidan bitkisel bileşikler içeriğiyle dut, dengeli beslenmenin parçası olarak değerlendirilen meyvelerdendir.
Bu bilgiler geneldir; dut bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Dut Nasıl Seçilir?
Taze dut koyu renkli (kara dut için) veya krem renkli (beyaz dut için), dolgun ve hafif yumuşak olandır.
- Renk çeşide göre koyu mor-siyah veya krem-beyaz olmalı, solgunluk bayatlamayı gösterir.
- Hafif bastırıldığında az esnemeli; çok sert dutlar henüz tam tatlanmamıştır.
- Ezilmiş, akıntılı taneler kısa sürede bozulacağından ayıklanmalıdır.
Dut Nasıl Saklanır?
Dut, meyveler arasında en çabuk bozulanlardan biridir; buzdolabında bile ancak 1-2 gün dayanır. En iyisi toplandığı gün tüketilmesi ya da hemen dondurulup pekmez veya kuru dut yapımında değerlendirilmesidir.
Mutfakta Dut Kullanımı
Dut çoğunlukla çiğ atıştırmalık olarak tüketilir; kısa ömrü nedeniyle sezonu geldiğinde pekmez veya kurutulmuş dut haline getirilerek yıl boyu saklanabilir hale getirilir.
Dut Pekmezi Nasıl Yapılır?
Dutlar suyla haşlanıp süzülür, elde edilen koyu su kısık ateşte yavaşça kaynatılarak koyu, kıvamlı bir pekmeze dönüştürülür; şeker eklenmeden, meyvenin doğal şekeriyle yapılması geleneksel yöntemdir.
Dut Hangi Tariflerle Kullanılır?
Dut pekmezi, kurutulmuş dut, dutlu ekmek veya kahvaltılık gevrek ve dutlu tatlılar en sevilen kullanım şekilleridir.
Sıkça Sorulan Sorular
Dut neye iyi gelir?
Dut C vitamini, demir ve antioksidan bitkisel bileşikler açısından zengindir; dengeli beslenmenin parçası olarak değerlendirilir. Bir besindir; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.
Dut neden çabuk bozulur?
İnce kabuğu ve yüksek su içeriği nedeniyle toplandıktan kısa süre sonra yumuşayıp ezilmeye başlar; bu yüzden uzun mesafeli ticarette az bulunur, çoğunlukla yerel pazarlarda satılır.
Kara dut ile beyaz dut arasındaki fark nedir?
Kara dut daha koyu renkli, sulu ve genelde daha ekşimsi-tatlıdır; beyaz dut ise daha kuru dokulu ve yoğun tatlıdır, çoğunlukla pekmez ve kurutma için tercih edilir.
Dut yaprakları ne işe yarar?
Dut yaprakları geleneksel olarak ipek böceği yetiştiriciliğinde kullanılır; bazı kültürlerde çay olarak da demlenir, ancak bu kullanım meyveden ayrı bir konudur.
Dut dondurulabilir mi?
Evet, dondurulduğunda kısa raf ömrü sorunu çözülür; donmuş dut doğrudan pekmez, smoothie veya tatlı yapımında kullanılabilir.