Horoz Fasulyesi
Phaseolus vulgarisİri, düz ve krem rengi zemin üzerinde kızıl-kahverengi beneklere sahip, adını horoz ibiğinin rengine benzetmesinden alan bir yerli kuru fasulye çeşidi. Etli kuru fasulyenin en sevilen türlerinden biridir.
Horoz Fasulyesi Nedir?
Horoz fasulyesi (Phaseolus vulgaris), iri ve düz taneleri üzerindeki kızıl-kahverengi benekleriyle tanınan bir yerli kuru fasulye çeşididir. Adını, bu benekli desenin horoz ibiğinin renklerine benzetilmesinden aldığı düşünülür. Türkiye’de özellikle Şanlıurfa, Elazığ ve Karaman gibi bölgelerde yetiştirilen, en çok tercih edilen iri taneli kuru fasulye çeşitlerinden biridir.
Diğer kuru fasulye çeşitlerine göre daha iri ve etli bir dokusu vardır; haşlandığında benekli rengini büyük ölçüde korur ve kremsi bir kıvam kazanır.
Horoz Fasulyesinin Besin Değerleri
Horoz fasulyesi, botanik olarak diğer kuru fasulye çeşitleriyle (Phaseolus vulgaris) aynı türe ait olduğundan besin profili benzerlik gösterir; haşlanmış 100 gramı yaklaşık ~140 kcal enerji, ~8,2 g bitkisel protein ve ~10,5 g lif sağlar (yaklaşık değer, kuru fasulye türleri ortalamasına dayanır).
Horoz Fasulyesinin Faydaları Nelerdir?
Yüksek lif ve bitkisel protein içeriğiyle horoz fasulyesi, dengeli beslenmenin bir parçası olarak doyurucu bir bakliyattır. İri ve etli dokusu, geleneksel olarak özellikle etli kuru fasulye tariflerinde doyuruculuğu artıran bir tercih sebebi olmuştur.
Bu bilgiler geneldir; horoz fasulyesi bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Horoz Fasulyesi Nasıl Seçilir?
İyi bir horoz fasulyesinde tane iriliği, benek deseninin belirginliği ve tane bütünlüğü aranır.
- Taneler iri, düz ve kırıksız olmalı.
- Benekler solgunlaşmışsa fasulye bayatlamış olabilir.
- Paket dibinde toz birikmemiş olmalı; bu böcek ya da bayatlık göstergesidir.
Horoz Fasulyesi Nasıl Saklanır?
Kurutulmuş horoz fasulyesi, kapalı bir kapta serin ve karanlık bir dolapta 1 yıla kadar saklanabilir. Haşlanmış hâli buzdolabında hava geçirmez kapta 3–4 gün taze kalır.
Mutfakta Horoz Fasulyesi Kullanımı
Horoz fasulyesi en çok etli kuru fasulye yemeğinde kullanılır; iri ve etli tanesi sayesinde uzun pişirmeye dayanıklıdır ve kremsi bir sos oluşturur.
Horoz Fasulyesi Nasıl Islatılır?
Taneler bol suyla yıkanıp en az 6–8 saat, tercihen bir gece suda bekletilir; iri tane yapısı nedeniyle ıslatma süresi diğer küçük taneli çeşitlere göre biraz daha uzun tutulmalıdır.
Etli Horoz Fasulyesi Nasıl Pişirilir?
Islatılmış fasulye, kavrulmuş soğan-salça-et karışımıyla birlikte bol suda kısık ateşte taneler yumuşayana kadar 1,5–2 saat haşlanır; tuz taneler yumuşamaya başladıktan sonra eklenmelidir.
Horoz Fasulyesi Hangi Tariflerle Kullanılır?
Etli horoz fasulyesi, zeytinyağlı horoz fasulyesi ve horoz fasulyesi piyazı en sevilen tariflerdendir; pilav ve turşu yanında klasik bir sofra oluşturur.
Sıkça Sorulan Sorular
Horoz fasulyesi ile kuru fasulye arasındaki fark nedir?
İkisi de aynı türün (Phaseolus vulgaris) farklı çeşitleridir; horoz fasulyesi kendine özgü kızıl-kahverengi beneği ve iri tanesiyle diğer beyaz kuru fasulye çeşitlerinden ayrışır.
Horoz fasulyesi neden bu adı taşır?
Ham tanedeki kızıl-kahverengi benekli desenin horoz ibiğinin rengini andırdığı düşünülür; bu yüzden halk arasında bu adla anılmaya başlanmıştır.
Horoz fasulyesi neye iyi gelir?
Lif ve bitkisel protein açısından zengindir; dengeli beslenmenin parçası olarak doyurucu bir besindir. Bir besindir; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.
Horoz fasulyesi ıslatılmadan pişer mi?
Islatılmadan da pişirilebilir ama pişme süresi belirgin şekilde uzar ve taneler eşit yumuşamayabilir; iri tane yapısı nedeniyle ıslatma özellikle önerilir.
Horoz fasulyesi hangi yörelerde yetişir?
Türkiye’de başta Şanlıurfa, Elazığ ve Karaman olmak üzere çeşitli bölgelerde yetiştirilen bilinen bir yerli kuru fasulye çeşididir.