Kakule
Elettaria cardamomumYeşil kabuklu kapsülleri içinde güçlü, tatlı-ferahlatıcı aroma taşıyan Hindistan kökenli bir baharat. Kahve, çay ve tatlılardan pilav ve et yemeklerine kadar geniş bir kullanım alanı vardır.
Kakule Nedir?
Kakule (Elettaria cardamomum), zencefilgiller familyasından, esas olarak Hindistan ve Guatemala'da yetişen bir bitkinin yeşil kapsülleri içindeki küçük siyah tohumlardan elde edilen bir baharattır. Tatlı, ferahlatıcı ve hafif kekik-nane arası bir aroması vardır; dünyanın en pahalı baharatlarından biri kabul edilir.
Yeşil kakule (gerçek kakule) ve kara kakule (farklı bir tür, daha dumanlı ve keskin) olmak üzere iki ana çeşidi bulunur; Türk mutfağında ve kahvesinde kullanılan genellikle yeşil kakuledir.
Kakulenin Besin Değerleri
Kakule tohumları 100 gramda yaklaşık 311 kcal enerji, 10,8 g protein ve 28 g gibi yüksek oranda lif içerir; ayrıca kalsiyum, demir ve magnezyum bakımından zengindir. Ancak mutfakta bir seferde kullanılan miktar (birkaç kapsül) çok az olduğundan, günlük beslenmeye pratik bir besin katkısı sağlamaz; kakule esas olarak aroma amaçlı tüketilir.
Kakulenin Faydaları Nelerdir?
Geleneksel olarak sindirimi rahatlatmak amacıyla yemek sonrası çiğnenen kakule üzerine, sindirim ve ağız kokusuyla ilgili çeşitli araştırmalar yapılmıştır; bu bulgular henüz kesin bir sağlık önerisine dönüşmemiştir.
Bu bilgiler geneldir; kakule bir baharattır, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Kakule Nasıl Seçilir?
Kaliteli kakule kapsülü sıkıca kapalı, canlı yeşil renkte ve içi dolu olmalıdır; açılmış, tohumları dökülmüş ya da soluk renkli kapsüller bayatlamış demektir.
- Kapsül sıkıca kapalı ve yeşil renkli olsun; sararmış kapsüller tazeliğini yitirmiştir.
- Tohumlar ezildiğinde güçlü, keskin bir koku yayması taze olduğunun işaretidir.
- Mümkünse öğütülmüş yerine bütün kapsül tercih edilmeli; aroma çok daha uçucudur.
Kakule Nasıl Saklanır?
Kakule kapsülleri, ışık görmeyen kapalı bir kavanozda serin ve kuru bir yerde 1-2 yıl saklanabilir. Aroma kaybını önlemek için tohumlar kullanılacağı zaman ezilmeli; önceden öğütülmüş kakule tozu daha hızlı kokusunu kaybeder.
Mutfakta Kakule Kullanımı
Kakule; Türk kahvesinde, çayda, sütlü tatlılarda, pilavlarda ve bazı et yemeklerinde kullanılır. Hint mutfağında chai (baharatlı çay) ve garam masala karışımının vazgeçilmez bileşenlerinden biridir.
Kakuleli Türk Kahvesi Nasıl Yapılır?
Bir cezve kahveye bir kapsül kakulenin ezilmiş tohumları eklenerek pişirilir; kahveye hafif ferahlatıcı, baharatlı bir not katar. Bazı bölgelerde kakule yerine ya da kakuleyle birlikte karanfil de kullanılır.
Kakule Çayı Nasıl Yapılır?
Kaynayan suya birkaç ezilmiş kakule kapsülü eklenip birkaç dakika demlenir; tarçın ve zencefille birlikte kullanıldığında chai tarzı bir karışım elde edilir.
Kakule Hangi Tariflerle Kullanılır?
Kakule; kakuleli Türk kahvesi, kakuleli sütlaç, zerde, pilav ve bazı kavurma tariflerinde kullanılır. Tatlı ve tuzlu tariflerde dengeleyici bir aroma unsuru olarak öne çıkar.
Sıkça Sorulan Sorular
Kakule neye iyi gelir?
Kakule geleneksel olarak sindirimi rahatlatmak amacıyla tüketilir ve bazı çalışmalarda ağız kokusuna karşı etkisi araştırılmıştır. Bir baharattır; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.
Yeşil kakule ile kara kakule arasındaki fark nedir?
Yeşil kakule (Elettaria cardamomum) tatlı ve ferahlatıcıdır, kara kakule (Amomum subulatum) ise daha büyük, dumanlı ve keskin bir aromaya sahiptir; ikisi farklı bitkilerden elde edilir.
Kakule nasıl öğütülür?
Kapsül kırılıp içindeki siyah tohumlar çıkarılır, ardından havanda ya da baharat değirmeninde öğütülür. Kapsül kabuğu genellikle atılır ya da bazı tariflerde bütün haliyle pişirmeye eklenir.
Kakule hamileyken tüketilebilir mi?
Yemeklerde baharat miktarında tüketimi genel olarak güvenli kabul edilir; ancak yoğun ya da takviye formda tüketim öncesi hekime danışılması önerilir.
Kakule nerelerde yetişir?
Kakule esas olarak Hindistan, Guatemala ve Sri Lanka'da yetiştirilir; nemli, gölgeli tropikal iklimlerde iyi gelişir.