Karadut

Karadut Nedir?

Karadut (Morus nigra), dutgiller familyasından bir ağacın koyu mor-siyah renkli meyvesidir. Beyaz duta (Morus alba) göre daha iri, sulu, yoğun tatlı ve hafif ekşimsi bir tada sahiptir.

Türkiye'nin hemen her bölgesinde, özellikle bahçe kenarlarında ve kırsal alanlarda yetişen karadut, Haziran-Temmuz aylarında olgunlaşır ve kısa bir hasat dönemine sahiptir.

Karadutun Besin Değerleri

100 gram çiğ dut yaklaşık 43 kcal enerji, 9,8 g karbonhidrat, 1,7 g lif ve dikkat çekici düzeyde C vitamini (36,4 mg) içerir. Ayrıca demir bakımından da nispeten zengindir. Bu değerler tür ayrımı yapmayan genel dut verisidir.

Karadutun Faydaları Nelerdir?

C vitamini ve lif içeriğiyle karadut, dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilebilir. Koyu renginden kaynaklanan antioksidan bileşikler üzerine çalışmalar sürmektedir; bu çalışmalar henüz kesin bir sağlık önerisine dönüşmemiştir.

Bu bilgiler geneldir; karadut bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.

Karadut Nasıl Seçilir?

Taze karadut seçerken koyu mor-siyah, parlak ve dolgun taneler tercih edilir.

• Kızarmış veya kırmızımsı taneler henüz tam olgunlaşmamıştır, daha ekşidir.
• Ezilmiş, suyu akmış taneler çabuk bozulur, alınırken kaçınılmalı.
• Sapı hâlâ takılı olan dutlar genelde daha taze toplanmıştır.

Karadut Nasıl Saklanır?

Karadut çok narin bir meyvedir ve buzdolabında ancak 1-2 gün tazeliğini korur. Uzun süreli saklamak için kurutulur veya kaynatılıp pekmeze dönüştürülür; dondurucuda da birkaç ay bekletilebilir.

Mutfakta Karadut Kullanımı

Karadut en çok taze olarak yenir; ayrıca kurutulur, pekmeze işlenir ve reçel yapımında kullanılır. Bazı yörelerde şerbet ve şerbetli tatlılara da eklenir.

Karadut Pekmezi Nasıl Yapılır?

Yıkanan karadutlar hafifçe ezilip süzülerek suyu ayrılır; elde edilen koyu renkli su kısık ateşte köpüğü alınarak kıvam alana dek kaynatılır. Bu pekmez tek başına ya da tahinle karıştırılarak tüketilir.

Kuru Karadut Nasıl Yapılır?

Olgun karadutlar temiz bir bezin üzerine serilip güneşte birkaç gün kurutulur; kıvrılıp büzüşerek kuru üzüme benzer bir hal alır. Kuru karadut atıştırmalık olarak veya tatlılarda kullanılır.

Karadut Hangi Tariflerle Kullanılır?

Karadut pekmezi, kuru karadut, karadut reçeli ve karadutlu tatlılar en bilinen kullanım şekilleridir; bazı yörelerde ayranla veya yoğurtla da tüketilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Karadut ile beyaz dut arasındaki fark nedir?

Karadut (Morus nigra) daha koyu renkli, sulu, yoğun tatlı ve hafif ekşimsidir; beyaz dut (Morus alba) ise daha açık renkli ve baskın olarak tatlıdır, ekşiliği çok düşüktür.

Karadut lekesi nasıl çıkar?

Karadut lekesi kumaşta inatçı olabilir; taze lekeye hemen soğuk suyla müdahale edilmesi ve leke çözücü ile yıkanması önerilir, kuruyan lekeler çıkarması daha zordur.

Karadut ne kadar süre dayanır?

Taze karadut buzdolabında ancak 1-2 gün tazeliğini korur; bu nedenle çabuk tüketilmesi veya işlenmesi gerekir.

Karadut çekirdeği yenir mi?

Evet, karadutun küçük tohumları meyve ile birlikte yenir; ayrıca çıkarılmasına gerek yoktur.

Karadut nerede yetişir?

Türkiye'nin hemen her bölgesinde, özellikle bahçe ve bağ kenarlarında yaygın olarak yetişen dayanıklı bir ağaçtır.