Kaymak
Çiğ sütün yavaşça kaynatılıp soğutulmasıyla üstte biriken, yoğun ve kremamsı bir katman. Bal-kaymak kahvaltısının ve künefenin vazgeçilmez dolgusudur.
Kaymak Nedir?
Kaymak, genellikle manda veya inek sütünün geniş bir tavada uzun süre kısık ateşte kaynatılıp soğumaya bırakılmasıyla üst yüzeyde biriken yoğun, katmanlı bir süt kremasıdır. Manda sütünden yapılan kaymak, daha yüksek yağ oranı nedeniyle daha koyu ve yoğun olur.
Afyon ve Kars yöresi kaymaklarıyla tanınır; rulo şeklinde katmanlar halinde kesilerek servis edilir. Tatlı ve kahvaltı sofralarının klasik bir parçasıdır.
Kaymağın Besin Değerleri
Kaymak, yağ oranı çok yüksek bir süt ürünüdür; 100 gramı yaklaşık 585 kcal enerji ve 63 g yağ içerir. Protein oranı düşüktür; bu nedenle enerji yoğunluğu fazla, küçük porsiyonlarda tüketilen bir besindir.
Kaymağın Faydaları Nelerdir?
Kaymak, A vitamini gibi yağda çözünen vitaminlerin geleneksel bir kaynağı sayılır. Yüksek yağ içeriği nedeniyle enerji veren bir besin olarak görülür; günlük tüketimde ölçülü olunması önerilir.
Bu bilgiler geneldir; kaymak bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez. Kolesterol takibi olan kişiler tüketim miktarına dikkat etmelidir.
Kaymak Nasıl Seçilir?
Kaymak alırken rengin krem-beyaz, dokunun katmanlı ve pürüzsüz olmasına dikkat edilmelidir.
- Sarımsı-koyu renk, oksitlenmiş ya da bayat kaymağın işareti olabilir.
- Katmanlar arasında su birikintisi tazeliğini yitirdiğini gösterebilir.
- Manda sütü kaymağı, inek sütü kaymağına göre daha koyu ve yoğun olur.
Kaymak Nasıl Saklanır?
Kaymak buzdolabında kapalı bir kapta 3–4 gün tazeliğini korur. Daha uzun saklama için küçük porsiyonlar halinde dondurulabilir; çözülürken buzdolabında yavaşça bekletilmesi doku kaybını azaltır.
Mutfakta Kaymak Kullanımı
Kaymak; kahvaltıda bal ile, tatlılarda (künefe, kaymaklı ekmek kadayıfı, dondurma) dolgu veya süsleme malzemesi olarak kullanılır.
Ev Yapımı Kaymak Nasıl Yapılır?
Tam yağlı süt geniş bir tavada kısık ateşte, üzerinde köpük oluşana kadar (yaklaşık 40–45 dakika) kaynatılıp soğumaya bırakılır. Bir gece buzdolabında dinlendirildikten sonra üstte oluşan katman kaşıkla toplanarak kaymak elde edilir.
Kaymak Hangi Tariflerle Kullanılır?
Bal-kaymak kahvaltısı, kaymaklı künefe, kaymaklı ekmek kadayıfı ve kaymaklı dondurma en bilinen kaymak tarifleridir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaymak neye iyi gelir?
Kaymak, yağda çözünen vitaminlerin geleneksel bir kaynağı sayılır. Bir besindir; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.
Kaymak ile krema arasındaki fark nedir?
Kaymak, sütün kaynatılıp soğutulmasıyla elde edilen katmanlı bir üründür; krema ise sütün santrifüjle ayrıştırılmasıyla elde edilen daha akışkan bir süt yağıdır.
Kaymak kaç kalori?
Yağ oranı çok yüksek olduğundan 100 gram kaymak ortalama 580–590 kcal civarındadır; bu nedenle küçük porsiyonlarda tüketilmesi önerilir.
Manda kaymağı ile inek kaymağı arasındaki fark nedir?
Manda sütü daha yüksek yağ oranına sahip olduğundan manda kaymağı daha koyu renkli, daha yoğun ve daha lezzetli bulunur; inek kaymağı ise daha açık renkli ve hafif kıvamlıdır.
Kaymak dondurulunca doku kaybeder mi?
Dondurulan kaymak çözüldüğünde hafif su bırakabilir; çözülme işlemi buzdolabında yavaşça yapılırsa doku kaybı en aza iner.