Kefal
Mugil cephalusTatlı-tuzlu su karışımı lagün ve haliçlerde yaşayan, etli ve yağlı gövdesiyle tanınan bir balık. Izgara, fırın ve tuzda kavurma gibi yöntemlerle pişirilir; yumurtasından tirit/butarga yapılır.
Kefal Nedir?
Kefal (Mugil cephalus), gri-gümüşi tenli, silindirik gövdeli ve nispeten iri bir balıktır. Tatlı ve tuzlu suyun karıştığı lagün, haliç ve göletlerde yaşamayı sever; bu yüzden Türkiye'nin göl-deniz bağlantılı sularında yaygın avlanır.
Eti etli, orta-yağlı ve toprağımsı bir tada sahiptir. Dişi kefalin yumurtasından geleneksel olarak tirit/butarga (kurutulmuş balık yumurtası) hazırlanır.
Kefalın Besin Değerleri
Kefal, orta düzeyde yağlı balıklar sınıfına girer; 100 gramı yaklaşık 117 kcal enerji, 19,4 g protein ve 3,8 g yağ içerir. Kaliteli protein oranı yüksektir.
Kefalın Faydaları Nelerdir?
Yüksek protein içeriğiyle kefal, dengeli beslenmenin parçası olarak öne çıkan balıklardandır. Orta düzey yağ oranı, hem doyurucu hem de fazla ağır olmayan bir öğün seçeneği sunar.
Bu bilgiler geneldir; kefal bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Kefal Nasıl Seçilir?
Taze kefalin pulları sıkı ve parlaktır; gövdesi elde tutulduğunda dik durur.
- Pullar parlak ve sıkı olmalı; dökülen-mat pul bayatlamayı gösterir.
- Gözler dolgun ve berrak olmalı, çökük göz tazeliğini yitirmiş demektir.
- Karın bölgesi sert ve düz olmalı, şişkin-yumuşak karın tazeliğin gittiğine işarettir.
Kefal Nasıl Saklanır?
Temizlenmiş kefal buzdolabında buz üzerinde 1–2 gün taze kalır. Uzun saklama için temizlenip yıkandıktan sonra derin dondurucuda 2–3 ay saklanabilir.
Mutfakta Kefal Kullanımı
Kefal genelde fırında, ızgarada ya da tuz kabuğunda bütün pişirilir; iri gövdesi porsiyonlamaya da uygundur.
Kefal Nasıl Temizlenir?
Sert pulları balık kazıyıcıyla dikkatle kazınır, karın kesilip iç organlar ve solungaçlar çıkarılır. Kefalin karın bölgesi diğer balıklara göre biraz daha yağlı olduğundan temizlik özenle yapılmalıdır.
Fırında Kefal Nasıl Yapılır?
Temizlenmiş kefal zeytinyağı, tuz, limon ve kekikle ovulup 200°C fırında 25–30 dakika pişirilir. İri gövdesi nedeniyle porsiyon boyuna göre pişirme süresi ayarlanmalıdır.
Kefal Hangi Tariflerle Kullanılır?
Fırında kefal, ızgara kefal ve tuzda kefal en sevilen tariflerdendir. Zeytinyağlı sebze garnitürüyle servis edilmesi sık tercih edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kefal neye iyi gelir?
Kefal; yüksek protein ve orta düzey yağ içeriğiyle dengeli beslenmenin parçası olarak öne çıkan balıklardandır. Bir besindir; hastalık tedavisi iddiası taşımaz.
Kefal ne kadar pişirilmeli?
İri gövdesi nedeniyle fırında 200°C'de 25–30 dakika, ızgarada ise her yüzü 5–6 dakika pişirilmesi yeterlidir.
Kefal yumurtası ne için kullanılır?
Dişi kefalin yumurtası tuzlanıp kurutularak geleneksel tirit/butarga hazırlanır; ince dilimlenip zeytinyağıyla mezze olarak servis edilir.
Kefal ile çipura aynı balık mıdır?
Hayır, farklı türlerdir. Kefal (Mugil cephalus) lagün-haliç balığıyken çipura (Sparus aurata) açık deniz ve çiftlik yetiştiriciliğinde yaygın ayrı bir türdür.
Kefal dondurulabilir mi?
Evet, temizlenip yıkandıktan sonra hava almayan bir pakette derin dondurucuda 2–3 ay saklanabilir.